Voor velen is Hubble het meest bekend door zijn verbluffende beelden van hemel-objecten.
Maar onder astronomen, wordt hij bewonderd om de waardevolle data die hij levert,
die geholpen hebben om een omwenteling te brengen in veel gebieden van de astronomie
gedurende de laatste 27 jaar.
Dit is het tweede deel van een speurtocht
naar een paar van Hubble's belangrijkste ontdekkingen in zijn geschiedenis.
Hubble's grootste ontdekkingen - deel II
In het eerste deel
zagen we hoe Hubble het vroege Universum onderzocht,
zijn leeftijd berekende en hielp in de zoektocht naar de ongrijpbare donkere energie.
Donkere energie, echter,
was niet het enige onzichtbare ding wat Hubble hielp te openbaren.
De telescoop voerde een meting uit om een reusachtige strook van de nachtelijke hemel te bestuderen,
zoekend naar aanwijzingen over de net zo geheimzinnige - maar niet verwante -
donkere materie.
Astronomen gebruikten Hubble om alledaagse, zichtbare materie in kaart te brengen,
waarmee ze de grootschalige distributie van donkere materie op konden sporen
door te bestuderen hoe de zwaartekracht van zijn aanwezigheid
licht in de beelden vervormde.
Kaarten zoals deze zijn een cruciale stap
om dit geheimzinnige bestanddeel van het Universum te kunnen begrijpen.
Terwijl donkere materie nog steeds een mysterie is,
heeft Hubble de sluier opgelicht die over de cosmische monsters lag,
de monsters die in het midden van de meeste sterrenstelsels op de loer liggen:
superzware zwarte gaten.
Gebruik makend van zijn spectroscopische observatie mogelijkheden,
tuurde Hubble naar de kernen van de sterrenstelsels en ontdekte dat de sterren daar
in strakke banen en met enorme snelheden bewogen.
Dit vreemde gedrag
toonde de aanwezigheid aan van een werkelijk kolossaal zwaartekracht veld -
veroorzaakt door een superzwaar zwart gat.
Dit was het eerste harde bewijs van hun bestaan!
Tegenwoordig weten we dat zwarte gaten zich in het centrum
van bijna alle sterrenstelsels bevinden.
Sommige van hen zijn erg actief
bezig gas uit hun omgeving te verorberen -
en zelfs hele sterren!
In 2008 maakte Hubble iets anders voor de eerste keer zichtbaar.
Terwijl hij de heldere ster Fomalhaut aan het bestuderen was,
ontdekte de telescoop een miniem lichtpuntje
in de omvangrijke stoffige ring om de ster.
Hubble focuste zijn aandacht op het jagen naar planeten,
en maakte het eerste directe zichtbaar-licht beeld van een planeet
in een ander sterrenstelsel.
Hoewel het niet een van zijn oorspronkelijke wetenschappelijke doelen was,
heeft Hubble sindsdien naam gemaakt als exoplaneet-onderzoeker -
in het bijzonder van de atmosferen van exoplaneten.
De chemische samenstelling van de atmosfeer van een planeet
laat een unieke vingerafdruk na op het sterrenlicht dat er doorschijnt.
Op deze manier,
analyseerde Hubble voor het eerst de atmosfeer van een superaarde,
op 40 lichtjaren afstand.
En in de toekomst,
zou Hubble mogelijk aanduidingen van leven kunnen vinden in een van deze vingerafdrukken.
Behalve het ontdekken en afbeelden van exo-planeten,
heeft Hubble ook een omwenteling gebracht in ons algemene begrip
van planeetvorming.
Toen hij de Orion Nebula bestudeerde, maakte Hubble de verbluffende ontdekking
dat tenminste de helft van de sterren in die streek
omringd waren door uitgestrekte schijven van ronddraaiend gas en stof -
de grondstoffen die nodig zijn voor planeetvorming.
Voordat Hubble zijn werk begon,
was er maar een bevestigd planetensysteem ontdekt.
Hubble's waarnemingen lieten zien dat er planeten gevormd worden
rond veel meer sterren dan voorheen gedacht werd,
wat de mogelijkheid vergroot dat er ergens daar leven zou kunnen bestaan.
Samen met planeetvorming,
is Hubble altijd geinteresseerd geweest in de geboorte, het leven en de dood
van hun moedersterren.
Hubble's hoog oplossend vermogen is cruciaal geweest
voor het onderzoek van gebieden met stervorming,
zowel in de Melkweg als in andere sterrenstelsels;
en zijn infrarood-eigenschappen hebben het mogelijk gemaakt om door
de dikke stof- en gaswolken die in deze streken aanwezig zijn heen te kijken.
De dood van een ster kan net zo mooi en interessant zijn als zijn geboorte.
Hubble heeft zowel Zon-achtige sterren geobserveerd
wanneer ze aan het eind van hun leven komen in de vorm van planetaire nevels,
als massieve sterren die een explosieve dood doormaken als supernovae.
Door ze in verschillende fasen van hun leven te bestuderen,
heeft Hubble het ons mogelijk gemaakt om een completer beeld van sterren te schilderen,
de bouwstenen van sterrenstelsels.
Gedurende de laatste 27 jaar heeft Hubble -en de natuur zelf-
ons steeds boven onze stoutste verwachtingen weten te verassen.
En er is geen twijfel aan dat ze dat in de toekomst zullen blijven doen.
Transcriptie door ESA/Hubble; vertaling door Suzan van Eijk