За многу луѓе, Хабл е познат по сликите од вселенските објекти.
За астрономите, тој е предмет на восхит поради податоците кои ги обезбедува,
кои го помогнале процесот на унапредување на многу полиња во астрономијата
во последните 27 години.
Ова е втор дел од истражувањето
на некои од најзначајните откритија направени со Хабл во неговата работна историја.
Најголемите откритија на Хабл - дел втори
Во првата епизода
видовме како Хабл ја истражуваше Вселената во нејзиниот почетен стадиум,
како ја пресмета нејзината старост, и помогна во потрагата по темната енергија.
Сепак, темната енергија,
не беше единственото невидливо нешто во чие откривање помогна Хабл.
Овој телескоп беше користен за да се истражи повеќе слоеви од ноќното небо,
во потрагата по индикации за мистериозната
темна материја.
Со помош на Хабл, астрономите направиле карта на секојдневната, видлива материја,
од која можат да ја истражат глобалната дистрибуција на темната материја
со проучување на начинот на кој нејзиното гравитационо присуство
ја искривува светлината во сликите.
Картите како што е оваа претставуваат клучен чекор
во разбирањето на оваа мистериозна компонента на Вселената.
Иако темната материја се уште претставува мистерија,
Хабл успеа да фрли светло врз космичките чудовишта
кои се кријат во центарот на галаксиите:
супер - масивните црни дупки.
Со помош на неговите спектроскопски капацитети,
Хабл успеа да ѕирне во галактичките јадра и да ги пронајде тамошните ѕвезди
како се движат во тесни орбити со големи брзини.
Ова чудно поведение
претставуваше индикација за присуството на едно навистина големо гравитационо поле -
создадено од супер - масивна црна дупка.
Ова беше првиот цврст доказ за нивното постоење!
Денес е познато дека црните дупки се наоѓаат во центрите
на речиси сите галаксии.
Некои од нив се многу активни
со голтање на гасот од нивната околина -
па дури и цели ѕвезди!
Во 2008 година, Хабл откри уште нешто за прв пат.
За време на проучувањето на сјајната ѕвезда Формалхаут,
телескопот откри мала светла точка
во прашливиот прстен околу неа.
Хабл го сврти своето внимание кон потрага по пленти,
и ја направи првата слика на оптичка бранова должина од планета
во друг ѕвезден систем.
Иако тоа не беше една од неговите ицнијални научни приоритети,
Хабл успеал да стекне репутација на трагач го егзо - планети
токму преку проучување на нивните атмосфери.
Хемискиот состав на една планетарна атмосфера
остава уникатен белег на ѕвездената светлина која минува низ неа.
На овој начин,
Хабл за прв пат ја анализираше атмосферата на една супер - Земја,
лоцирана на 40 светлосни години од Земјата.
Во иднина,
Хабл можеби ќе пронајде индикации за живот кај една од овие белези.
Надвор од откривањето и снимањето на егзо - планети,
Хабл го промени нашето општо сфаќање
за создавањето на планетите.
Со проучување на маглината Орион, Хабл откри дека
најмалку половина од ѕвездите во овој регион
се опколени со големи дискови во кои ротира гас и прашина -
материјалот кој е неопходен за создавање на плантите.
Пред работата на Хбл,
било потврдено постоењето на само еден планетарен систем.
Опсервациите на Хабл покажале создавање на планети
околу многу поголем број на ѕвезди,
со што биле зголемени шансите за откривање на живот надвор од Земјата.
Покрај создавањето на планетите,
Хабл отсекогаш бил заинтересиран за создавањето, животот и крајот на
нивните ѕвезди.
Високата резолуција на Хабл се покажала како клучна
во проучувањето на регионите каде се формираат нови ѕвезди,
како во Млечниот пат, така и надвор од него;
неговите инфра - црвени капацитети му овозможиле да ѕирне низ
густите облаци од гас и прашина во овие региони.
Крајот на животот на една ѕвезда може да биде убав и интересен како и неговиот почеток.
Хабл има набљудувано и ѕвезди налик Сонцето
кон крајот на нивниот живот во форма на планетарни маглини,
како и масивни ѕвезди кои минуваат низ експлозивни краеви во форма на супер - нова експлозии.
Со нивното проучување во разлини стадиуми од нивниот живот,
Хабл ни овозможи да замислиме една комплементарна слика од ѕвездите,
составните делови на галаксиите.
Во последните 27 години, Хабл - и самата природа -
продолжија да не изненадуваат.
Сосема сигурно е дека тие ќе продолжат да не изненадуваат и во иднина.
Транскрипција на ЕЅО; Превод на Андреј Стојчевски.