Zo lang als mensen weten dat de sterren in de hemel
andere zonnen zijn, hebben ze zichzelf afgevraagd:
Worden deze zonnen omcirkeld door andere planeten? Is er daar leven?
Zijn we alleen in het Universum?
Sinds de ontdekking van de eerste exoplaneet, pas 25 jaar geleden,
is Hubble een van de vele instrumenten
die antwoord op die vragen proberen te geven.
En astronomen gebruiken hem in de jacht op leven in andere werelden.
Hubble, exoplaneten en de jacht op leven
25 jaar zijn verstreken sinds de eerste exoplaneet ontdekt werd
en acht jaar sinds Hubble zijn eerste directe opname maakte van een vreemde wereld.
Wisten we in het begin van slechts een paar, erg massieve exoplaneten,
-meestal dicht bij hun moederster-
tegenwoordig kennen we er meer dan 3000.
Ze zijn er in verschillende maten
en omcirkelen verschillende soorten sterren op verschillende afstanden.
Maar een ding is tot nu toe niet gevonden: bewijs van leven.
Ondanks alle vooruitgang die in recente decennia gemaakt is
is de jacht op exoplaneten nog steeds een uitdaging.
Ze verbergen zich in schaduwen en geven zelf geen licht af.
Elk sterrenlicht wat ze reflecteren wordt overspoeld
door de overweldigende glans van hun moederster.
Dit maakt het bijzonder moeilijk om planeten die zo groot zijn als de aarde
te vinden in de zgn. bewoonbare zone - de streek rond de ster
waar er vloeibaar water kan zijn op de oppervlakte van een planeet.
En water is essencieel voor al het leven dat we kennen.
Water blijft alleen vloeibaar in een smalle temperatuursmarge.
Als een planeet te dicht bij een ster cirkelt, verdampt het water.
Te ver weg en het zal bevriezen.
De smalle band tussen deze uitersten, de bewoonbare zone,
is de meest waarschijnlijke voorbode van buitenaards leven.
Dus als we weten waar we moeten kijken,
hoe zullen we dan weten of er buitenaards leven is op een verre planeet?
Geen enkele bestaande telescoop of een waarvan de bouw gepland is
is in staat om de oppervlakte van een planeet zichtbaar te maken.
Maar radiotelescopen blijven luisteren naar boodschappen
van andere civilisaties, in de hoop dat ze net zo nieuwschierig zijn als wij.
We zouden ook geluk kunnen hebben en tekenen van geavanceerde civilisaties kunnen vinden.
Zoiets als een ringwereld, een reusachtige kunstmatige structuur, gebouwd rond een ster.
Maar de kansen op zo'n ontdekking zijn nogal klein.
In hun zoektocht naar leven, focussen optische- en infraroodtelescopen
zich op de analyse van atmospheren van exoplaneten.
Leven is in staat om de samenstelling
van de atmospheer van een planeet op grote schaal te veranderen.
De zuurstof in de atmospheer van de Aarde kwam miljarden jaren geleden
vrij door microscopische organismen.
Als een soortgelijk proces zich heeft afgespeeld in andere werelden,
kunnen we het misschien detecteren in het spectrum van de planeet.
Vanaf eind 2016,
zullen Europese astronomen bijna vijfhonderd banen van Hubble gebruiken
-wat overeenkomt met iets meer dan een maand observatietijd-
om een gedetailleerde studie te maken van de atmospheer van honderden
reeds bekende exoplaneten.
Hubble heeft al eerder buitenaardse atmospheren bestudeerd,
maar dit programma biedt een ongeevenaarde kans
om er meer over te leren dan ooit tevoren.
De data die we de komende maanden met Hubble vergaren
zal een fundamentele database worden voor verdere studies.
En met de kracht van de komende
nieuwe generatie van ruimte- en grondtelescopen,
zijn astronomen misschien dichter bij de ontdekking van leven
elders in het Universum dan ooit tevoren.
Transcriptie door ESA/Hubble. Vertaald door Suzan van Eijk