Вселенскиот телескоп Хабл веќе 26 години ни обезбедува проникливи опсервации.
Но што е следно?
Во последните 2 години ги прашувавме нашите најлојални корисници,
протагонисти и членови на персоналот
за нивните очекувања од од телескопот во иднина.
Сега е време да ги споделиме нивните одговори
и надежи за иднината на Хабл.
По 30 години,
Хабл ќе биде запаметен како телескопот кој ја промени сликата за Вселената.
Мислам дека тоа наследство е обезбедено. Поинтересно е она што ќе биде направено следно
и како тоа ќе ја постави основата за телескопот Џејмс Веб?
Наследството на Хабл е непобитно
а истражувањата кои ги започна
веќе имаат направено големо влијание врз нашето познавање од Вселената.
Мислам, ни кажа колку е стара Вселената,
ни кажа како изгледале првите галаксии.
А исто така ни даде и голем број на прекрасни слики
и ја вклучи јавноста во астрономијата
на начин на кој претходните телескопи во историјата не успеале.
Воедно претставува и најпродуктивниот телескоп во човечката историја.
Наместо да гледаме кон минатите достигнувања на Хабл,
време е да погледнеме во иднината.
Што може да се очекува од овој телескоп во иднина?
Хабл остави големо поле за истражување,
а тоа се егзо - планетите
- планетите кои орбитираат други ѕвезди.
Планети кои, во моментот на лансирањето на Хабл,
ги немавме видено пред тоа.
Сега, кога постојат повеќе телескопи кои трагаат по овие вонземски светови
од кои до сега се откриени приближно 2000.
Кога еднаш ќе бидат идентификувани,
Хабл игра клучна улога во откривањето на нивната природа:
Колку се топли?
Од што се изградени?
Колку вода имаат?
И многу повеќе.
Бидејќи темпото на откривање на егзо - планети е толку брзо,
а полето на егзо - планетите се развива многу брзо,
планетите кои треба сега да ги проучуваме се многу подобри
во споредба со пред неколку години
а ова ќе продолжи се до крајот на животниот век на Хабл.
Со секоја последователна година
се откриваат нови и подобри планети за истражување
за кои не сме знаеле во текот на ланската година, понекогаш и во текот на претходниот месец!
Знаете, вистинското темпо на откривање е толку возбудливо.
Сегашните спектрални способности на Хабл,
се значително подобри од оние со кои располагаше пред неколку години
така што, научните прашања кои ги поставуваме денес се доста спектакуларни:
Колку вода има на една планета?
Можно е да се изврши мапирање на една планета и да се види едната нејзина страна и да се спореди со другата.
Значи постојат научни прашања кои во иднина ќе се обидеме да ги одговориме
за кои сметам дека ќе ги изненадат луѓето.
Егзо - планетите кои ги проучува Хабл,
за кои не може да се каже дека се наши блиски соседи,
се наоѓаат во нашата галаксија.
Се откриваат и други егзо - планети кои се наоѓаат и на поголеми растојанија од нас.
Хабловите длабоки полиња
се сметаат за едни од највлијателните слики кои биле направени со телескопот.
Но, Хабл може да ѕирне и подлабоко во Вселената
со користење на природните леќи на Вселената за да ги зголемиме далечните објекти -
нешто кое беше направено преку програмата за Гранични полиња.
Ќе проучуваме места на ноќното небо
во кои се сместени едни од најмасивните објекти во Вселената,
вклучително и на силните леќести јата.
Ајнштајновата теорија на општата релативност не учи дека
овие масивни објекти го прекршуваат просторот и времето околу нив.
Галаксиите кои се наоѓаат зад овие јата
ќе изгледаат посјајни и поголеми од вообичаено.
Во основа, тие работат како природни телескопи.
Затоа ќе го користиме Хабл
во комбинација со овие природни телескопи за да ѕирнеме подлабоко во Вселената.
Мислам дека колку подлабоко, толку подобро.
Ако можеме да имаме програми
кои ќе ни овозможат да ги следиме хабловите програми за длабоките полиња и во иднина
па дури и на најмалото делче од ноќното небо
и само да гледаме подлабоко и подлабоко,
речиси се` до почетокот.
Сметам дека е прекрасно,
бидејќи прекрасната работа со овие хаблови длабоки полиња е тоа што
кога за прв пат ги видовме нашата реакција беше,
после толку многу години на дебати за начинот на кој биле формирани овие галаксии,
сега гледаме како тие биле формирани.
Гледаме една временска низа, во времето.
Гледаме како еволуирала низ времето, бидејќи живееме во временска машина.
Ќе биде прекрасно ако ја прошириме уште малку
и ако гледаме во различни средини.
Начинот на кој галаксиите изгледаат во густи средини,
што го нарекуваме галактички јата,
во споредба со полето.
Сметам дека Хабл се уште може да направи добра работа во тие две области.
Значи работата на Хабл е далеку од завршена.
Постојат многу работи што треба да се научат и многу нови прашања кои треба да се постават.
Астрономите го знаат тоа.
Постојат илјадници астрономи кои чекаат шанса да го користат Хабл за нивните истражувања
бидејќи постојат 10 пати повеќе барања за користење на телескопот од неговиот капацитет за користење.
Хабл е на врвот на својата моќ.
Учиме нови начини за користење на Хабл,
се уште немаме длабоко навлезено во она што можеме да го сториме со егзо - планетите.
Го користиме овој нов пристап на користење на гравитационите леќи за да ја зголемиме Вселената
на начин кој нема да ни биде достапен се до пуштањето во употреба на вселенскиот телескоп Џејмс Веб.
Учиме нови работи за ѕвездите.
На некој начин, откритијата започнуваат сега,
уште еднаш сме на бранот на новите откритија.
Транскрипција на ESA/Hubble. Превод на Андреј Стојчевски.