Güneş Sistemi nasıl oluştu?
Evren çok gençken nasıl görünüyordu?
Diğer yıldızların etrafında dolanan gezegenler neye benziyor?
Son 25 yıldır, Hubble böylesi ve daha fazla sorulara yanıtlar verdi.
Ancak, teleskopların en iyisi bile bir meslektaşa ihtiyaç duyar...
...ve işte burada James Webb Uzay Teleskobu devreye giriyor.
Bölüm 83: Kozmik çift rol: Hubble James Webb ile tanışıyor
Sunan Dr J, diğer adıyla Joe Liske
1990'da fırlatılmasıyla, NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu inanılmaz şekilde başarılı oldu ve hedeflerine ulaşmakla kalmadı; daha da ileri gitti..
Bu teleskop belki de Evrenin hayret verici resimlerini göndermesiyle en iyi biliniyor.
— ama daha fazlasını da yapıyor.
Geçmiş 25 yılın üzerinde, Hubble'ın bugüne kadar tasarlanmış en başarılı bilimsel aygıt olduğu kanıtlandı.
Dünya atmosferinin yükseklerinde, geniş görüş alanından, birçok keşif yaptı.
Başarıları arasında, Evren'in yaşının hassas bir ölçümü de yer alır.
Ayrıca evrenin genişlemesinin hızlanması keşfinde anahtar rol oynamıştır.
Öte gezegenleri analiz etti, süper kütleli karadelikleri keşfetti ve gökadaların büyümesini, çarpışmasını ve birleşmesini izledi.
Ve bunlar sadece birkaç ismi anılan.
Hubble optik ve yakın-kızılötesi görüntüleme yapabilen gerçekten uzaya yerleştirdiğimiz ilk teleskoptu,
öyleyse Hubble gerçekten sahneyi kurdu ve astrofizik biliminin farklı alanlarında oyunu değiştiren birtakım keşifte bulundu.
Ancak yeni şeyler keşfettikçe Evren'in hızlanması ve uzak Evrenin nasıl göründüğü gibi bir çok soru da açığa çıktı.
Hubble inkâr edilemeyecek şekilde parlak oldu ancak Evren'in hiç görülemeyen bazı parçaları da var.
Hubble'ın gelecek meslektaşı na girin, James Webb Uzay Teleskopu!
Bu büyüleyici teleskop NASA, Avrupa Uzay Ajansı ve Kanada Uzay Ajansı arasında bir ortak girişim.
James Webb'den Evren'in kızılötesi görünümü yıldız oluşum bölgeleri altındaki hassas yapıları, Evren hâlâ çok gençken
doğan yıldız ve ilk gökadalardan gelen örnek ışığı açığa çıkarmak için engelleyici toza ve daha, daha fazlasına dikkatle bakacak.
Kozmik zamanla evrimleşen yapıyı çok daha şiddetli bir şekilde görebileceğiz.
Söz gelimi, bize kümelerin ne kadar ağır olduğunu anlatan, kütleçekimsel mercekleme sonucu oluşan küme etrafındaki bu ince yayları inanılmaz seviyedeki ayrıntılarla s
Ve ayrıca karanlık maddenin doğasını umarım sınırlayabiliriz.
Tasavvur etmek adeta zor, tam bir oyun değiştirici olacak.
Yapabileceğimiz ve ölçebileceğimiz manzarayı tamamiyle değiştirecek.
Öyleyse, Hubble ve James Webb arasındaki bazı farklılıklar neler?
Herşeyden önce, James Webb bir uzay teleskobu için şaşırtıcı derecede büyük.
Hubble'ın 2.4 metrelik aynası zaten oldukça büyük olmasına rağmen James Webb'in 6.5 metrelik aynasının yanında gölgede kalıyor.
James Webb'in ilk gökadalardan gelen sönük ışığı algılamak için çok daha fazla şansı bulunuyor.
Başka bir farklılık Hubble'ın bakımı için ara sıra da aygıtların ve hatalı bileşenlerin değişimi için
astronotlar tarafından ziyaret edilmek üzere tasarlanmasıdır.
Bu durum James Webb için mümkün olmayacak. Fırlatıldığı zaman kendine bakmak zorunda kalacak.
Hubble Uzay Teleskopu hakkındaki şaşırtıcı şey tamir edilecek şekilde tasarlanmış olması,
ve sonuncusu 2009'da olan 5 uzay mekiği görevinde teleskopu iyileştirdik — o görevde olmakla yeterince şanslıydım —
ve Hubble'a yeni aygıtlar; yeni güneş dizileri, yeni bilgisayarlar, yeni hafıza bellekleri, teleskopta geri kalan yaşamı sürdürmek için ihtiyacınız olan herşeyi yerleştirdik.
Sanırım Hubble artık içinde birçok şeye sahip çünkü Evren bize çözülecek pek çok gizem sunuyor.
İnanıyorum ki belki de Hubble'ın en büyük keşfi hala gelmeyi bekliyor.
Farklı tasarımın sebebi Hubble'a göre James Webb'in farklı bir ışık çeşidine bakacak olması.
Hubble morötesi, görünür ve biraz kızılötesi ışığı görebiliyorken, James Webb kızılötesi için özelleştirildi,
ve bu da onun soğuk — çok soğuk bir teleskop olmak zorunda olduğu anlamına geliyor.
Aslında, James Webb eksi 230 santigrat derece civarında çalışmak zorunda — mutlak sıfırın yalnızca 40 derece üstünde.
Sebebi ise sıcak cisimlerin kızılötesi ısıl ışınımı yaymalarıdır.
Öyleyse, eğer kızılötesi teleskopunuzun olağanüstü duyarlı olmasını istiyorsanız, onu çok düşük sıcaklıklara kadar soğutmak zorundasınız.
Aksi halde, sahip olduğu ısıl ışınımla kendisini tamamen kör edecektir.
Çünkü inanılmaz soğuk sıcaklıklarda çalışmalı, James Webb Hubble'da olduğu şekilde kurulamaz.
Özellikle, teleskopu soğuk tutmak için kendi devasa güneş kalkanını taşımak zorunda.
Teleskop ve güneş kalkanı çok büyük dolayısıyla James Webb fırlatıldığında kendisini çıkarmalı.
Teleskop için herşey oda sıcaklığında yapılmak zorunda olduğundan bu çok iyi bir mühendislik başarısı,
ancak hâlâ hizalanmaya ihtiyacı var ve içindeki bileşenlerin boyutunu değiştirecek kadar soğuduğu zaman doğru dürüst çalışmalı.
Bir şeyi 40 K'ye getirme zorunluluğu önemsiz değildir.
JWUT ile herşeyin gölgede olduğu büyük bir şemsiyeye sahibiz,
ancak çoklu katmanlı örtülerde korunmak zorunda olan hâlâ birçok donanımımız var ve onlar kriyojenik örtüler yani özel olarak tasarlanmalı, özel olarak dikilmeli,
ve onları yerleştirmek çok zor, dolayısıyla bu gerçekten sizi kullanışlılıktan ya da modülerlik düşüncesinden uzaklaştırıyor
James Webb'i soğuk tutma, Hubble ile arasındaki başka bir büyük farklılığın ardında yatan sebep.
Hubble dünya çevresinde yaklaşık beş yüz kilometrede dolanırken,
James Webb'in onu dünyadan bir buçuk milyon kilometrede tutacak olan çok farklı bir yolu var —dünya yörüngesinde değil —
Ve astronomların sabırsızlanacakları ek bir sürpriz var —
James Webb fırlatıldığı zaman, Hubble hâlâ aktif olacak.
Dolayısıyla, kimi zaman diliminde, astronomlar kozmosu keşfetmek için iki teleskopu da kullanabilecek.
Ne bulacaklarını kim bilebilir ki?
Sunucunuz Dr. J, Hubblecast yayınına son veriyor. Bu zamanda, mühendislik en çılgın hayal gücümüzün bile ötesinde bizi şaşırtıyor.
Hubblecast Almanya'da bulunan Avrupa Güney Gözlemevi'nde ESA/Hubble tarafından hazırlandı.
Hubble görevi NASA ve Avrupa Uzay Ajansı arasındaki uluslararası bir işbirliği projesidir.