Welkom bij de eerste van twee bijzondere episodes van Hubblecast.
Vorige maand vroegen we om vragen over Hubble en astronomie te stellen en de respons was overweldigend!
In deze episode beantwoorden we jullie vragen over Hubble.
In de volgende episode behandelen we de wetenschappelijke vragen.
Episode 78: V&A met Dr J deel 1
Gepresenteerd door Dr J, ofwel Dr Joe Liske
Velen van jullie vroegen naar de locatie van Hubble.
Hubble bevindt zich in een baan om de Aarde op een hoogte van zo'n 545 kilometer.
De helling van zijn baan komt overeen met de evenaar van de Aarde, namelijk een hoek van ongeveer 28,5 graden.
Hubble heeft een snelheid van 28 000 km/u. Hij maakt dus één volledige baan in net geen 97 minuten.
Hubble draait dus bijna 15 keer per dag om de Aarde!
En ja, je KAN hem zien. Zelfs met het blote oog als je weet waar je naar moet kijken...
Ik wil Hubble in de ruimte zien. Hoe begin ik daaraan?
Waar IS Hubble?
Vind de locatie van Hubble of andere satellieten en ruimtetelescopen hier:
Dus Hubble is niet eenzaam en alleen daarboven?
Het is druk in de ruimte en er bevinden zich veel andere actieve satellieten en ruimteafval in een baan om de Aarde.
Waarom botst Hubble dan nergens tegen?
Hoe blijft Hubble in zijn baan zonder ergens tegen te botsen? Er zijn zoveel dingen daarboven...
Er zijn weinig satellieten met een gelijkaardige baan als Hubble, dus er is weinig kans op een botsing.
De banen van zichtbaar ruimteafval dat groot genoeg is om schade te veroorzaken, worden zorgvuldig gevolgd.
Zo kan voorspeld worden of en wanneer afval met Hubble zal botsen.
Als er grote kans is op een botsing kan Hubble niet in een andere baan verplaatst worden, want hij heeft geen motor.
Maar, men kan de oriëntatie wijzigen en als afval niet vermeden kan worden, kan de stevige, minder delicate achterkant van Hubble de impact opvangen.
Een rampzalige botsing, zoals degene die Hubble vernietigde in het begin van de film Gravity, is erg onwaarschijnlijk.
De mogelijke botsingen met ruimteafval is zeker een nadeel voor ruimtetelescopen.
Sommigen wilden de voor- en nadelen horen van ruimtetelescopen versus die op de grond.
Hebben optische telescopen op de grond gelijkaardige of betere capaciteiten als Hubble dankzij adaptieve optiek?
Zal adaptieve optiek optische ruimtetelescopen uiteindelijk overbodig maken?
Een veel jongere versie van mezelf had het hier over in Hubblecast episode 6.
Episode 6: Een gevecht tussen reuzen - telescopen in de ruimte en op de grond
De atmosfeer blokkeert bepaalde lichtgolflengtes.
Enkel ruimtetelescopen als Hubble, die boven de atmosfeer vliegen,
kunnen ultraviolet en infrarood licht zien, die onzichtbaar zijn vanop de grond.
Ruimtetelescopen voorkomen ook het vervagende effect van de aardse atmosfeer.
Maar, vandaag de dag kunnen grote telescopen op de grond deze vervaging corrigeren.
Ze kunnen hun beelden zelfs scherper maken dan die van Hubble.
Maar dit werk niet in de optiek, maar enkel op grotere golflengtes en over relatief kleine gezichtsvlakken.
En dus is er zeker nog nood aan ruimtetelescopen, zelfs voor die golflengtes die ook de grond bereiken.
Met ruimtetelescopen is het een veel groter probleem als er iets mis gaat.
Dat zagen NASA en ESA met hun eigen ogen met Hubble.
Episode 41: Hubble's geschiedenis door Hubble's wetenschappers
Door sferische aberratie, een fout in de hoofdspiegel, kon de telescoop niet goed scherpstellen.
Hubble's beelden moesten haarscherp zijn, maar astronomen konden de kleine details van hun waarnemingen niet zien.
Sommigen willen weten hoe de fout in Hubble's hoofdspiegel werd gecorrigeerd.
De hoofdspiegel van de Hubbletelescoop was stuk. Hoe werd dit probleem opgelost?
Ze hebben een contactlens gemaakt voor Hubble, COSTAR genaamd.
Eén van Hubble's instrumenten werd vervangen door deze corrigerende optiek tijdens de eerste onderhoudsmissie.
COSTAR bestond uit kleine spiegels die in het lichtpad van Hubble werden geplaatst.
Zo corrigeerden ze de straal voor deze de wetenschappelijke instrumenten bereikten.
Later werden instrumenten ontworpen om de aberratie zelf te corrigeren.
Uiteindelijk was COSTAR niet meer nodig en dus werd het tijdens de vierde onderhoudsmissie verwijderd.
Ik heb pas gelezen dat de Amerikaanse regering enkele spionagesatellieten vrijgeeft voor astronomen. Klopt dat?
Ja, dat klopt!
De satellieten werden echter nooit door de regering gelanceerd of gebruikt.
Eén van deze Hubble-achtige telescopen zal mogelijk gelanceerd worden voor wetenschappelijke doeleinden.
We hebben ook verschillende vragen gekregen over Hubbledata.
Wat ik interessant vind aan Hubble is de hoeveelheid data. Hoeveel gigabyte aan data produceert hij?
Hoe groot is de hoeveelheid data die Hubble opslaat en verwerkt?
De hoeveelheid data die Hubble produceert is helemaal niet zo groot.
Elke week stuurt hij 120 GB aan gegevens door naar de Aarde.
Dat zijn zo'n 26 dvd's.
De gegevens worden eerst naar New Mexico gestuurd.
Daarna gaan ze naar NASA's Goddard Space Flight Center.
Uiteindelijk gaan ze naar de Space Telescope Science Institute in de VSA en naar instituten in Europa, voor verwerking en archiveren.
Na één jaar kan IEDEREEN de data gratis downloaden en gebruiken.
Bestaan de kleuren die Hubble toont echt? Wat als we ze met het blote oog zouden zien?
Om dit te beantwoorden heb je een hele Hubblecast nodig.
Maar goed dat we die hebben! Kijk eens naar Hubblecast 23: Het onzichtbare zien.
Velen waren bezorgd over de toekomst van Hubble.
En terecht.
Helaas heeft Hubble zijn laatste verjongingskuur achter de rug en zal hij niet meer onderhouden worden.
We bespraken zijn vijfde en laatste onderhoudsmissie in Hubblecast 28.
Daarin gaven we ook wat hints over het uiteindelijke lot van onze favoriete telescoop.
Episode 28: Onderhoudsmissie 4
Astronauten zullen ruimtewandelingen uitvoeren om onderdelen te vervangen. Zo gaat Hubble hopelijk tot volgend decennium mee.
Ze zullen ook een speciaal mechanisme aanbrengen zodat een robotisch ruimtetuig in de toekomst Hubble naar een vredige laatste rustplaats in de oceaan kan leiden.
Hubble gaat niet eeuwig mee. Zijn lot is nog niet bezegeld, maar hij zal waarschijnlijk terug naar de Aarde komen.
Onderweg zal hij deels opbranden in de aardse atmosfeer en zijn leven zal ergens in de Pacifische oceaan eindigen.
Maar iedereen hier zegt dat Hubble nog tot tenminste 2020 meegaat en misschien zelfs langer!
En er komen dus nog veel foto's, wetenschapsitems en natuurlijk Hubblecasts.
En wat dan volgt...
Dit is de James Webb Space Telescoop.
In 2018 wordt hij op 1,5 miljoen kilometer van de aarde in een baan gebracht.
Zijn hoofdspiegel heeft een diameter van 6,5 meter en hij zal verdere en zwakkere objecten kunnen zien dan Hubble.
Sommigen noemen hem Hubble's opvolger.
Maar zijn de twee telescopen echt te vergelijken?
Er zijn eigenlijk veel verschillen tussen hen.
Maar dat onderwerp verdient een eigen Hubblecast en die komt er volgend jaar. Nog even geduld dus!
Om deel 1 van onze V&A af te ronden zullen we enkele dingen beantwoorden die iedereen dolgraag wil weten.
NEE, we hebben geen kleine, groene mannetjes gevonden.
En we hebben ook Discworld niet gevonden.
We WETEN NIET of we alleen zijn of niet.
En NEE, de foto's zijn niet vervalst!
Dit is DR J, einde van de Hubblecast. De natuur heeft ons nog maar eens met verstomming geslagen.
Hubblecast wordt geproduced door ESA/Hubble in de Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Duitsland.
De Hubblemissie is een project van internationale coöperatie tussen NASA en ESA.