Môi trường ngoài không gian rất hung bạo.
Trái Đất che chắn chúng ta khỏi sự khắc nghiệt của Vũ Trụ,
nhưng kính thiên văn không gian như Hubble
dành phần lớn cuộc sống của mình ở bên ngoài bầu khí quyển bảo vệ của Trái Đất.
Kính thiên văn không gian được thiết kế cẩn thận để tránh được sự hung hãn của Vũ Trụ
-- nhưng có một vùng nguy hiểm, khiến các quan sát hầu như không thể thực hiện.
Hubble và Tam giác Bermuda ngoài không gian.
Nằm ở phía bên ngoài bầu khí quyển Trái Đất, dọc theo đường đi của Hubble,
có một khu vực bí ẩn được gọi là là vùng Dị thường Nam Đại Tây Dương.
Khi vệ tinh đi ngang qua khu vực này, chúng bị tấn công bởi vô số hạt điện tích mang năng lượng cao.
Việc này có thể làm dữ liệu thiên văn học bị lỗi,
gây hỏng hóc cho nhiều thiết bị điện tử,
và thậm chí nhiều thiết bị Vũ Trụ phải ngưng hoạt động trong vài tuần!
Và hiện tượng này không chỉ làm ảnh hưởng đến máy móc-
Khi thực hiện chuyến đi bộ trong không gian tại vùng dị thường,
các phi hành gia báo cáo rằng có nhiều việt sao nhấp nháy xuất hiện trước tầm nhìn của mình.
Nguyên nhân của sự bất thường này chính là vành đai bức xạ Van Allen.
Hai đám mây có hình bánh dougnut bao quanh Trái Đất giữ lấy các hạt điện tích phát ra từ Mặt Trời,
bay vào không gian và tiến về phía Trái Đất dưới dạng tia Vũ Trụ.
Đây là một phần của tấm lá chắn ngoài không gian bảo vệ chúng ta khỏi các hạt điện tích nguy hiểm.
Nhưng ở ngay ngoài khơi Brazil, nằm trải dài trên một khu vực rộng hơn cả nước Mỹ,
từ trường của Trái Đất tại khu vực này ở trang thái yếu nhất
và chiếc bánh doughnut nằm ngay quỹ đạo của Hubble chỉ cách bề mặt Trái Đất 200 km.
Vành đai này chứa nhiều hạt electron năng lượng cao, proton và cả hạt nhân nguyên tử.
Tất cả bị giữ lại như những con đom đóm mắc kẹt bên trong một cái chai.
Các hạt này có mật độ dày đặc đến nỗi
trong một giây có thể có đến 3000 hạt "va đập" trong một khu vực có kích thước bằng đầu ngón tay.
Một trong số những hạt đầy năng lượng này có thể dễ dàng đi vào Hubble,
làm thay đổi ý nghĩa thông điệp điện tử và gây hỏng hóc thiết bị.
Do đó, để tự bảo vệ mình,
một số thiết bị điện tử bên trong Hubble phải ngừng hoạt động khi đi qua vùng Tam giác Quỷ Vũ Trụ này.
Máy dò của Hubble được thiết kế để trở nên cực kỳ nhạy với ánh sáng.
Không có tính năng này, Hubble không thể thực hiện nhiều nghiên cứu sâu về Vũ Trụ.
Nhưng chính sự nhạy bén này lại mang đến nhiều hậu quả.
Máy dò cũng rất nhạy cảm với các hạt năng lượng cao
và sẽ không thể sống sót nếu bị các hạt tấn công trong vùng dị thường.
Vì vậy, trong khoảng 15% thời gian Hubble ở khu vực này,
máy dò phải được tắt.
Chỉ một trong số máy ảnh của Hubble, WFC3,
vẫn có thể được sử dụng trong vùng điện tử chết chóc này.
Nhưng hình ảnh được thu được lại không hề bình thường.
Chúng đầy rẫy các hạt lốm đốm.
Vết tích của các tia Vũ Trụ
và là lời nhắc nhở về sự nguy hiểm tiềm tàng trên bầu khí quyển của chúng ta.
Mặc dù đã nhiều lần đi qua vùng Dị thường Nam Đại Tây Dương,
Hubble vẫn hoạt động trong suốt gần 25 năm trên quỹ đạo,
và tiếp tục gửi cho chúng ta nhiều hình ảnh và quan sát thiên văn tuyệt đẹp,
giúp làm sáng tỏ những bí ẩn của Vũ Trụ.
Bạn có câu hỏi nào dành riêng cho Hubble không?
Trong Hubblecast tiếp theo, Tiến sĩ J. sẽ bắt đầu trả lời một số câu hỏi dành riêng cho Hubble.
Đừng bỏ lỡ nhé!
Hubblecast được sản xuất bởi ESA/Hubble tại Tổ chức Nghiên cứu Thiên văn học châu Âu tại Nam Bán Cầu (Đức).
Sứ mệnh Hubble là dự án hợp tác quốc tế giữa NASA và Cơ quan Vũ Trụ châu Âu.
Transcription by ESA/Hubble ; translation by — Thanh Sang Mai.
Đừng bỏ lỡ!
Chương trình ESOcast.
Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng Hubble,
cũng đừng bỏ qua nhiều điều mới mẻ đến từ mặt đất.
Chương trình ESOcast giới thiệu nhiều khám phá nổi bật đến từ Đài thiên văn phía Nam của châu Âu
cùng tổ hợp kính thiên văn mạnh mẽ quan sát từ dãy núi Andes của Chile,
tại vùng đất Nam Bán cầu nổi tiếng với nhiều quan sát thiên văn học.