Περισσότερο από δύο δεκαετίες σε τροχιά
το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ πραγματοποίησε
ένα τεράστιο αριθμό παρατηρήσεων.
Κάθε εβδομάδα, δημοσιοποιούνται καινούριες
στο δικτυακό τόπο του Χαμπλ.
Αλλά κρυμμένες στα αρχεία δεδομένων του Χαμπλ
βρίσκονται μερικές πραγματικά εντυπωσιακές εικόνες
που ίσως δεν έχουν ειδωθεί ξανά.
Τις ονομάζουμε Κρυμμένους Θησαυρούς του Χαμπλ
και ζητάμε τη βοήθειά σας για να τις ανακαλύψουμε.
Επεισόδιο 53: Κρυμμένοι Θησαυροί στο Αρχείο του Χαμπλ
Παρουσιάζει ο Δρ. Τζέι, ή κατά κόσμον Δρ. Τζο Λίσκε
Γεια σας και καλωσήλθατε.
Συνήθως στην εκπομπή του Χαμπλ ταξιδεύουμε στο διάστημα.
Αλλά σε αυτό το επεισόδιο τα πόδια μας πατάνε γερά στο έδαφος.
Κι αυτό γιατί πολλά σημαντικά συμβαίνουν και εδώ στη Γη
για να υποστηρίξουν ότι κάνει το Χαμπλ στο διάστημα.
Ένα από τα σημαντικότερα είναι το Αρχείο του Χαμπλ
μία τεράστια ψηφιακή βιβλιοθήκη όλων των παρατηρήσεων του Χαμπλ.
Σήμερα υπάρχουν περισσότερες από ένα εκατομμύριο παρατηρήσεις.
Έτσι δε μας εκπλήσσει ότι δε γνωρίζουμε πλήρως κάθε μία παρατήρηση
που βρίσκεται μέσα στο Αρχείο.
Τα όργανα του Χαμπλ είναι σαν γιγαντιαίες ψηφιακές κάμερες
με φακό τους το τηλεσκόπιο.
Όπως οι ψηφιακές κάμερες, το Χαμπλ παράγει πολλά δεδομένα
περίπου 300-400 gigabytes το μήνα.
Προφανώς δε θα ήταν πρακτικό να στέλνουμε αστροναύτες να τα συλλέγουν.
Αντί αυτού, το Χαμπλ διαθέτει κεραίες επικοινωνιών
οι οποίες στέλνουν τις παρατηρήσεις κάτω στη Γη.
Αλλά ας γυρίσουμε λίγο πίσω.
Τι είναι όλες αυτές οι πληροφορίες που στέλνονται κάτω;
Και ποιος κοιτάει αυτά τα δεδομένα;
Η απόκτηση χρόνου παρατήρησης στο Χαμπλ αποτελεί προνόμιο.
Χρειάζεται σκληρή δουλειά και όραμα
για να προετοιμαστεί μία σειρά παρατηρήσεων.
Για να προστατευτεί η προσπάθεια αυτή και για να έχουν το πρώτο λόγο
στην επεξεργασία της επιστημονικής τους ιδέας
οι αστρονόμοι έχουν ένα χρόνο να επεξεργαστούν τα δεδομένα τους, πριν αυτά διατεθούν δημόσια.
Και τότε γίνονται πολλές από τις επιστημονικές ανακαλύψεις που θαυμάζουμε.
Αλλά ο πρώτος χρόνος είναι μόνο η αρχή για τα δεδομένα του Χαμπλ.
Όταν διατεθούν δημόσια, καθένας μπορεί να ανατρέξει σε αυτά
και να δει τι παρατήρησε το Χαμπλ.
Συχνά οι αστρονόμοι κάνουν μεγάλες ανακαλύψεις με αυτά τα δεδομένα από "δεύτερο χέρι"
πολλές φορές χρόνια μετά από τις παρατηρήσεις.
Για παράδειγμα, πρόσφατη μελέτη για την επαύξηση των μελανών οπών
και τις ιδιότητες της σκοτεινής ύλης προήλθε από αρχειακά δεδομένα.
Επιπλέον, η σύγκριση παλαιότερων δεδομένων με νέες εικόνες από το Χαμπλ
επιτρέπει στους επιστήμονες να δουν πως εξελίσσονται κάποια αστρονομικά αντικείμενα στο χρόνο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ταινίες αστρικών πιδάκων από το Χαμπλ
τις οποίες είδαμε στο επεισόδιο 49.
Το Αρχείο του Χαμπλ είναι ανεκτίμητο για τους αστρονόμους - αλλά δεν είναι μόνο για αυτούς.
Το Χαμπλ δεν ανήκει απλά στους επιστήμονες, ανήκει σε όλους μας.
Κάθε εβδομάδα, επιλέγουμε μερικές από τις καλύτερες παρατηρήσεις
από το Αρχείο του Χαμπλ
τις επεξεργαζόμαστε για να αναδείξουμε τις λεπτομέρειές τους
και μοιραζόμαστε την επιλογή μας στην Εικόνα της Εβδομάδας του Χαμπλ.
Υπάρχουν επίσης ερασιτέχνες αστρονόμοι και απλά ενδιαφερόμενοι
οι οποίοι προστρέχουν στο αρχείο
και αναζητούν όμορφα πακέτα δεδομένων για να τα επεξεργαστούν.
Το αρχείο είναι ιδιαίτερα μεγάλο,
και υπάρχουν ακόμη πολλά κρυμμένα δεδομένα που περιμένουν να ανακαλυφθούν.
Αν θέλετε να μας βοηθήσετε και να βρείτε μερικούς από τους Κρυμμένους Θησαυρούς του Χαμπλ
επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες μας για να δείτε πώς να το κάνετε.
Είναι αρκετά απλό μόλις εξοικειωθεί κανείς
και έχουμε ετοιμάσει μερικά βοηθήματα για να ξεκινήσετε.
Για να σας ευχαριστήσουμε για τη βοήθειά σας
οργανώνουμε ένα διαγωνισμό από τώρα και ως το τέλος Μαΐου.
Βρείτε ένα καλό πακέτο δεδομένων και θα έχετε την ευκαιρία να κερδίσετε ένα iPod Touch.
Και αν θέλετε να δοκιμάσετε την επεξεργασία των δεδομένων
όπως οι επαγγελματίες, μπορεί να κερδίσετε ένα iPad.
Επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες μας για όλες τις λεπτομέρειες.
Η αναζήτηση Κρυμμένων Θησαυρών στο αρχείο είναι διασκεδαστική
και μπορεί να ανακαλύψετε μερικά διαμάντια που σπάνια έχουν ξαναειδωθεί.
Θα τα πούμε σε κάποιο μελλοντικό επεισόδιο με τις καλύτερες εικόνες που θα βρείτε.
Αλλά για τώρα, είμαι ο Δρ. Τζέι και σας αποχαιρετώ.
Για άλλη μια φορά, η φύση μας εκπλήσσει πέρα από τη πιο ζωηρή φαντασία.
Κείμενα: ESA/Hubble; Μετάφραση: Μανώλης Ζούλιας