Wiele odkryć zostało dokonanych za pomocą teleskopu Hubble'a.
Niektórych się spodziewaliśmy, jak pomiar tempa ekspansji Wszechświata,
weryfikacja istnienia czarnych dziur, ale są takie, które były całkowicie niespodziewane.
Myślę, że moim ulubionym jest to, że, kiedy teleskop Hubble'a rozpoczynał pracę,
nie wiedzieliśmy o żadnych planetach poza Układem Słonecznym.
Zatem moim ulubionym odkryciem jest
zbadanie atmosfery planety krążącej wokół pobliskiej gwiazdy
dokonane przez instrument STIS.
To naprawdę miesza w głowie, stymuluje wyobraźnię,
że tutaj na Ziemi za pomocą teleskopu na orbicie
możemy szpiegować inne planety krażące wokół innych gwiazd.
Odcinek 42: Największe odkrycia teleskopu Hubble'a
Przedstawia dr J, a.k.a. dr Joe Liske
Witajcie.
Skąd wiemy, że odkrycie naukowe jest naprawdę ważne czy w jakiś sposób wyjątkowe ?
Kiedy astronomowie uzyskują jakiś wynik, zwykle opisują go w artykule naukowym.
Jednym ze sposobów, aby dowiedzieć się, czy wynik jest ważny czy nie to sprawdzenie,
jak często inni astronomowie odnoszą się do tego artykułu w swojej pracy.
To jest prosty sposób. Jednak jest również czynnik ludzki.
Niektóre odkrycia po prostu przyciągają naszą wyobraźnię bardziej niż inne,
a to też wpływa na uznanie wyniku za wielkie odkrycie.
W tym odcinku będziemy rozmawiać z niektórymi z liderów w astronomii, którzy używają teleskopu Hubble'a
i zapytamy o ich ulubione odkrycia dokonane za pomocą teleskopu Hubble'a.
Moim ulubionym odkryciem jest oczywiście jedno z moich własnych!
Było to niespodzianką, choć nie powinno.
Kiedy pierwszy raz spojrzeliśmy na mgławicę Oriona, pobliski region formowania się gwiazd,
zauważyliśmy, że możemy oglądać dyski protoplanetarne wokół wielu gwiazd.
Powinniśmy spodziewać się, że je zobaczymy, powinniśmy ich poszukiwać,
szukaliśmy czegoś innego, znaleźliśmy właśnie to.
Było to wspaniałe uczucie, kiedy odkryliśmy dysk protoplanetarny.
Był to w mojej karierze moment jakby 'eureka'.
Patrzysz na zdjęcie i wszystko się zgadza. Dokładnie wiesz, co zobaczyłeś.
Widzisz coś, czego wcześniej nikt nie widział. To było wspaniałe.
Zrobiłam wiele badań, używając teleskopu Hubble'a i prawie cała moja praca była wykonywana na podstawie obrazów tego teleskopu.
Być może moją ulubioną była jedna galaktyka, którą obserwowaliśmy już bardzo wcześnie - NGC 4261.
Patrząc na tę galaktykę, zauważyliśmy bardzo mały gazowo-pyłowy dysk w centrum
i mogliśmy użyć prędkości gazu w dysku do pomiaru masy centralnej supermasywnej czarnej dziury.
To było jedno z pierwszych mocnych dowodów na istnienie czarnej dziury w galaktyce.
Myślę, że moje ulubione odkrycie dokonane za pomocą teleskopu Hubble'a bazuje na przesłankach estetycznych.
Jest to zdjęcie tych wielkich gromad galaktyk, pięknie pokazujące soczewkowanie grawitacyjne.
Czerwone galaktyki w gromadach i niebieskie galaktyki tła.
Ogólna teoria względności w akcji, załamywanie się promieni świetlnych i zdjęcia, które są po prostu zachwycające.
Sama chciałabym tego dokonać!
Tak naprawdę początkowo nie byliśmy nawet pewni, że teleskop Hubble'a będzie w stanie zobaczyć odległe galaktyki.
Kiedy projektowano teleskop Hubble'a, myślano, że kiedy przesuwamy się dalej i dalej w czasie,
dalej i dalej we Wszechświecie, galaktyki będą słabiej widoczne, będą miały małą jasność powierzchniową,
jak słabe, rozmyte plamy i nie będziemy ich w stanie dobrze obserwować za pomocą teleskopu Hubble'a.
W rzeczywistości galaktyki nie są tylko słabymi, rozmytymi plamami, ale mają strukturę i wiele regionów,
które są jasne ze względu na gwiazdy, które się właśnie rodzą.
Zatem dostrzeżenie bardzo odległych galaktyk za pomocą teleskopu Hubble'a nie tylko było możliwe,
ale teraz widzimy obiekty, które wyemitowały swoje światło, kiedy Wszechświat miał zaledwie 700 czy 800 milionów lat.
A teraz Wszechświat ma 13.7 miliarda lat.
Zatem patrzymy na bardzo wczesne momenty istnienia Wszechświata
i patrzymy na galaktyki, kiedy dopiero się pojawiają i zaczynają rosnąć.
Faworyzuję wspaniałe zdjęcia, które pozwoliły otrzymać solidne i szczegółowe diagramy przedstawiające wskaźnik barwy vs. wielkość gwiazdową
i zobaczyć, jak gwiazdy się formują i ewoluują w pobliskich galaktykach.
Myślę, że piękne zdjęcia chmur pyłowych, które są teraz na biurku każdego,
są tak niesamowite, że chce się zapytać, czy możemy mieć ich więcej.
Jako naukowiec patrzę na chmurę i mówię, że jest piękna, ale coś ukrywa.
A wewnątrz tej chmury znajdują się gwiazdy niedawno narodzone lub może takie, które dopiero zaraz się narodzą.
To mówi nam, że musimy użyć podczerwieni, aby patrzeć wewnątrz takich chmur.
To jest jedna z rzeczy, o jakich myślę najczęściej, jeśli chodzi o teleskop Hubble'a.
Prowadziłam badania nad fantastycznym regionem formowania się gwiazd, nazywanym NGC 346, dla którego posiadamy piękne zdjęcia.
Mogąc patrzeć na to, jak rodzą się młode gwiazdy i jak wpływają one na chmury molekularne wokół siebie,
ujrzenie fantastycznych struktur regionów H II (zjonizowanego wodoru) jest niesamowite,
spędzam dużo czasu patrząc na nie i nigdy nie jestem nimi zmęczona,
ponieważ zawsze, kiedy na nie patrzysz, uczysz się czegoś nowego.
Jest zatem oczywiste, że teleskop Hubble'a wykonał wiele fantastycznych obserwacji Wszechświata.
Dla mnie wskazanie jednego odkrycia jest bardzo trudne.
Jednym z moich ulubionych osiągnięć teleskopu Hubble'a były zdjęcia planety Fomalhaut b.
Były to pierwsze zdjęcia planety poza Układem Słonecznym wykonane w świetle widzialnym.
Dzięki użyciu wielu obsrewacji, teleskop Hubble'a pozwolił nam oglądać, jak planeta ta porusza się po orbicie wokół gwiazdy.
Innym wielkim momentem było zrobienie zdjęć gromady galaktyk zwanej Gromadą Pocisk.
Są to właściwie dwie zderzające się gromady galaktyk, co świetnie demonstruje istnienie ciemnej materii.
Oczywiście Kosmiczny Teleskop Hubble'a zmierzył też tzw. stałą Hubble'a
czyli prędkość ekspansji Wszechświata.
Teleskop Hubble'a zrobił to dokładniej, niż było to zmierzone kiedykolwiek wcześniej,
a to było jednym z głównych powodów konstrukcji tego teleskopu.
Tu dr J, to już wszystko w dzisiejszym Hubblecast. Jeszcze raz natura zaskoczyła nas bardziej niż najśmielsza wyobraźnia.
Hubblecast tworzony jest przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble to międzynarodowy projekt prowadzony przez NASA oraz Europejską Agencję Kosmiczną.
Tekst: ESA/Hubble. Tłumaczenie: Anna Raiter-Smiljanic.