Teleskop Hubble'a nie jest ani pierwszym teleskopem kosmicznym, ani nie będzie ostatnim, ale jest jedynym, który może być serwisowany przez astronautów
i ten unikatowy, intymny związek pomiędzy człowiekiem i maszyną wraz z całą historią tego obserwatorium czyni teleskop Hubble'a legendą.
W tym roku (2010 r.) obchodzimy 20 rocznicę pracy teleskopu Hubble'a na orbicie.
To jest Hubblecast!
Nowości i zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a.
Podróż w czasie i przestrzeni wraz z doktorem J.
Witajcie!
Nasza fascynacja gwieździstym niebem rozpoczęła się dawno, już w czasach pierwszych cywilizacji.
W starożytności Grecy i Romanie byli tak zafascynowani niebem, że nadali planetom Układu Słonecznego imiona swoich bogów.
Dużo później nasza fascynacja niebem napędzona została przez wynalezienie teleskopu,
a jeszcze dużo później doprowadziło to do powstania teleskopów kosmicznych.
Na początku XX wieku naukowcy zaczęli poważnie myśleć o teleskopach kosmicznych.
W 1923 roku Hermann Oberth, pochodzenia rumuńskiego i niemieckiego, powszechnie uznawany za ojca teleskopów kosmicznych,
napisał książkę ,,Die Rakete zu den Planetenräumen" (,,Rakietą w przestrzeń międzyplanetarną"), pisząc o tym pomyśle po raz pierwszy.
Po drugiej wojnie światowej rozważano użycie technologii, którą rozwinięto dla celów obronnych, do badania Wszechświata, a w 1946 roku
amerykański astronom Lyman Spitzer napisał publikację chwalącą zalety teleskopów kosmicznych.
Jedną z tych zalet jest oczywiście uwolnienie się od rozmycia obrazów wywoływanego wpływem ziemskiej atmosfery.
Dopiero pod koniec lat 60-tych XX wieku marzenie Spitzera zaczęło się spełniać w formie Wielkiego Teleskopu Kosmicznego (Large Space Telescope),
była to pierwsza nazwa nadana teleskopowi Hubble'a.
Projekt wydawał się naturalnym następstwem sukcesu wcześniejszych mniejszych obserwatoriów na orbicie i misji Apollo agencji NASA.
Jednak pojawiła się długa przerwa względem oryginalnych planów.
Lata 70-te XX wieku to dekada wyzwań dla amerykańskiego rządu, który ustala budżet agencji NASA.
Wojna w Wietnamie trwała do połowy dekady, a dodatkowo porażający kryzys olejowy wywarł dramatyczne skutki na ekonomię.
Spitzer, który był wybitnym naukowcem i zmotywowanym lobbystą, prowadził kampanię popierającą jego wymarzony teleskop w latach 70-tych,
jednak problemy budżetowe wciąż powstrzymywały jego i jego kolegów.
Ostatecznie pomysł współpracy międzynarodowej sprawił, że uczyniono krok do przodu.
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przyłączyła się w późnych latach 70-tych,
dostarczając nie tylko fundusze, ale ludzi czyli siłę roboczą i baterie słoneczne - pozwalające na przeżycie tego napędzanego energią słoneczną obserwatorium.
Agencja ESA stworzyła również jeden z pierwszej generacji instrumentów, kamerę Faint Object Camera (FOC).
W 1983 roku Wielki Teleskop Kosmiczny zmienił nazwę na Kosmiczny Teleskop Hubble'a na cześć astronoma Edwina P. Hubble'a.
Jednak nawet mając odpowiednie fundusze i oficjalną nazwę projekt wciąż musiał pokonywać kolejne problemy.
Wykonawcy, którzy budowali zwierciadło i statek kosmiczny, nie mieścili się w planowanym budżecie i nie wykonywali pracy na czas.
To ciągle przesuwało datę rozpoczęcia misji, ale wcześnie w 1986 roku wydawało się, że wszystko jest już gotowe, by wystartować na jesieni.
Wtedy 28 stycznia 1986 roku siedmioosobowa załoga tragicznie zginęła w eksplozji podczas wystrzeliwania promu kosmicznego Challenger.
Po tej szokującej tragedii agencja NASA wstrzymała wszystkie misje kosmiczne od 1986 do jesieni 1988 roku w celu przeprowadzenia długiego przeglądu i zapewnienia bezpieczeństwa astronautom.
W czasie tego oczekiwania inżynierowie kontynuowali pracę nad teleskopem Hubble'a w tzw. cleanroomie (bardzo czystym pomieszczeniu).
Pewnego jasnego kwietniowego poranka w 1990 roku wahadłowiec kosmiczny Discovery zabrał pięcioosobową załogę, aby wreszcie umieścić teleskop Hubble'a w jego domu,
600 km nad Ziemią, całe dekady od powstania pierwszego pomysłu.
Świętowanie szybko się zakończyło po tym, jak krótko po umieszczeniu teleskopu na orbicie, naukowcy odkryli aberrację sferyczną jego zwierciadła głównego.
Zniekształcenia obrazów, widziane jako rozmyte halo, były rezultatem niezmiernie małej 2-mikrometrowej wady zwierciadła głównego.
Wielkość wady można porównać do grubości dwóch kartek papieru.
Ale to wystarczyło, aby zniekształcić obrazy, sfrustrować naukowców i inżynierów i dać powód mediom i podatnikom do wyśmiewania się;
teleskop Hubble'a stał się synonimem drogiej porażki.
Jednak jak każda legenda teleskop Hubble'a walczył dalej.
Mając na celu korekcję optyki wadliwego zwierciadła i zainstalowanie nowego instrumentu,
zorganizowano pierwszą misję serwisową do teleskopu Hubble'a w grudniu 1993 roku.
Wśród siedmioosobowej załogi był europejski astronauta Claude Nicollier.
Podczas niezmiernie interesującej misji astronauci przywrócili teleskopowi Hubble'a jego chwałę, planowaną przez jego wynalazców.
Pakiet COSTAR to odpowiednik okularów korekcyjnych, ale wielkich - rozmiaru lodówki.
Inny nowy instrument został również zainstalowany, kamera Wide Field and Planetary Camera 2,
która sama w sobie miała optykę korekcyjną i imponującą zdolność detekcji w ultrafiolecie.
Przez następne 17 lat teleskop Hubble'a dosłownie zmienił sposób, w jaki widzimy Wszechświat i odkrył wiele nowych fundamentalnych faktów naukowych.
W następnym odcinku Hubblecast będziemy zgłębiać niektóre z odkryć naukowych z ostatnich dwóch dekad.
W zeszłym roku astronauci odwiedzili teleskop Hubble'a po raz piąty.
Opinia publiczna była oczarowana dramatycznymi spacerami kosmicznymi, które pobiły czasowe i wytrzymałościowe rekordy.
Usuwając niewygodne okulary czyli przestarzały pakiet COSTAR,
astronauci zainstalowali kamerę o największych możliwościach działającą w przestrzeni, tj. Wide Field Camera 3, oraz nowy spektrograf Cosmic Origins Spectrograph.
Od czegoś, co wydawało się mocno przesadzonym pomysłem, do czegoś co bezdyskusyjnie jest najbardziej rozpoznawaną ikoną w przestrzeni, teleskop Hubble'a jest naprawdę gwiazdą!
Aby uczcić 20 lat pracy teleskopu Hubble'a, tworzymy nową wersję jego europejskiej strony internetowej spacetelescope.org.
Nie zapomnij o naszej nowej stronie, która zacznie działać 22 kwietnia (2010 r.).
Tu dr J, to już wszystko w dzisiejszym Hubblecast.
Jeszcze raz natura zaskoczyła nas bardziej niż najśmielsza wyobraźnia.
Hubblecast tworzony jest przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble to międzynarodowy projekt prowadzony przez NASA oraz Europejską Agencję Kosmiczną. Tekst: ESA/Hubble. Tłumaczenie: Anna Raiter-Smiljanic.
Teraz skoro już dowiedziałeś się o nowościach na temat teleskopu Hubble'a, zobacz również, co dzieje się na Ziemi.
ESOcast wyjaśnia najważniejsze informacje na temat Europejskiego Obserwatorium Południowego i jego wspaniałych teleskopów,
które pracują wysoko w chilijskich Andach, w najlepiej znanych miejscach do obserwacji astronomicznych na południowej półkuli.