Hangi bayan latince yerine matematik okumayı seçer ki?
Nancy Roman — Hubble’ın Anası
Nancy Roman sıradışı bir hayat yaşadı.
Yetenekli bir gökbilimci, NASA’nın ilk Astronomi Şefi ve de bilim alanında kadınların hayat boyu destekleyicisi.
Hubble Uzay Teleskobu’nun “annesi” bile oldu.
Nancy Grace Roman 1925’te; Nashville, Tennessee’de doğdu —
bir müzik öğretmeniyle bir jeofizikçinin tek kızı.
Babası bir fizikçi olmasına rağmen astronomiye ilgisini uyandıran kişi Roman’ın annesiydi.
Kendimi bildim bileli ilgilenmişimdir.
Bunun suçlusunu annem sayardım çünkü beni dışarı götürüp takımyıldızlarını
ve Kuzey ışıklarını falan gösterirdi.
Erken yaşta başlayan bu gökyüzüne olan hayranlık, hayat boyu sürecek bir tutkuyu uyandırdı.
On bir yaşına geldiğinde çoktan bir astronomi kulübü kurmuş ve tek başına astronomi öğrenmeye başlamıştı.
Sanırım her zaman meraklı olmuşumdur ve —
— merakımı gidermek istiyordum.
Özellikle astronomi, hakkında daha çok bilgi edinmek istediğim bir konuydu.
Nancy, hayalinin peşinden gitti ve yeni bir bilim dalı olan radyo astronomi üzerinde çalışan
profesyonel bir gökbilimci oldu.
1961’de NASA’daki Uzay Bilimleri Ofisi’nin ilk Astronomi Şefi —
— bu kurumda yönetici pozisyonuna geçen ilk kadın oldu.
NASA’da Nancy Roman, ilk uzay teleskoplarının geliştirilmesinde
ve de en ünlü yörüngesel uzay teleskobu, Hubble Uzay Teleskobu’na zemin hazırlamakta etkili oldu.
Başka biliminsanları da büyük bir uzay teleskobu yapmayı önermişti ama bunu gerçekleştiren Nancy oldu.
Gökbilimcilerini, NASA mühendislerini ve son teknolojiyi buluşturdu.
Mühendisler ve biliminsanları tam olarak aynı dili konuşmazlar, görevleri farklıdır.
Gökbilimciler — aslında bütün biliminsanları — “Neden?”, mühendisler ise “Nasıl?” diye sorarlar
ve aslında ben kendimi onların arasında sanki bir tercüman rolü oynarken buldum.
Sadece biliminsanlarını ve mühendisleri değil, Hubble’ı finanse edecekleri de bir araya getirdi.
Nancy, siyasetçileri NASA ve ESA’nın büyük bir uzay teleskobu yapmak için güç birliği yapıp
beraber çalışması gerektiği konusunda ikna etmekte başarılı oldu.
Nancy Roman’ın sıkı çalışmaları, NASA/ESA Hubble Uzay Teleskobu 1990’da uzaya çıkıp
evrenin sırlarını daha önce görülmedik bir detayda açığa çıkarmaya başlayınca karşılığını almış oldu.
Başarıları ve genç kadınları bilim ve mühendisliğe teşvik etme konusundaki azmi nedeniyle
Nancy Roman, ödül ve madalyalarla şereflendirilmiştir.
Bir asteroit ismini ondan almış ve kendisi bir Lego setinde bile bulunmuştur.
Fakat Nancy Roman’ın en büyük mirası Hubble’ın kendisi olabilir.
28 yıl sonrasında bile bu teleskop bize muhteşem evrenimizin benzersiz görüntülerini sunuyor.
Altyazı: ESA/Hubble; Çevriyazı: Mine V. İnce