Која дама би учела математика наместо латински?
Ненси Роман - Мајката на Хабл
Ненси Роман живеела извонреден живот.
Талентиран астроном, првиот шеф на НАСА за астрономија, и долгогодишен предводник на жените во науката.
Таа дури станала и "мајка" на вселенскиот телескоп Хабл.
Ненси Грејс Роман е родена во 1925 година во Нешвил, Тенеси -
- единствената ќерка на професор по музика и геофизичар.
Иако нејзиниот татко бил физичар, мајката на Роман го разбудила нејзиниот интерес за астрономијата.
Јас бев заинтересирана за тоа колку што можам да се сетам.
Ја обвинував мајка ми, бидејќи таа ме изнесуваше надвор и ми ги покажуваше соѕвездијата
и ми ги покажуваше северните светлини и слични работи.
Ова рано разбирање на ноќното небо предизвика долгогодишна страст.
До единаесетгодишна возраст, Ненси Роман веќе имаше формирано клуб за астрономија и почна самата да студира астрономија.
Мислам дека отсекогаш сум била љубопитна, и -
- само сакав да ја задоволам мојата љубопитност.
Особено астрономијата беше тема за која сакав да научам повеќе.
Ненси го следела својот сон и станала професионален астроном,
работејќи во новата дисциплина на радиоастрономијата.
И во 1961 година таа станала првиот шеф на астрономијата во Канцеларијата за вселенска наука во НАСА -
- првата жена на извршна позиција во агенцијата.
Во НАСА, Ненси Роман беше клучна во развојот на првите вселенски опсерватории
и во поплочувањето на патот за најпознатата од сите орбитални опсерватории: вселенскиот телескоп Хабл.
Други научници предложиле голем космички телескоп, но Ненси беше онаа која овозможи сето тоа да се реализира.
Таа собра астрономи, инженери на НАСА и најсовремена технологија.
Инженерите и научниците не зборуваат точно ист јазик, тие имаат различна работа.
Астрономите - добро, научниците воопшто - се обидуваат да разберат зошто, инженерите се обидуваат да разберат како,
и се најдов себеси всушност како нивен преведувач.
Таа ги обединила не само научниците и инженерите, туку и оние кои го финансирале Хабл.
Ненси успеала да ги убеди политичарите дека НАСА и ЕСА треба да ги здружат силите и да работат заедно
да реализираат голем вселенски телескоп.
Сета работа на Нанси Роман се исплати во 1990 година,
кога вселенскиот телескоп на НАСА / ЕСА Хабл бил лансиран кон небото
и започнал да ја открива Вселената во повеќе детали од кога било порано.
За нејзините достигнувања и нејзината определба да се донесат млади жени во науката и инженерството,
Ненси Роман била одликувана со медали и награди.
По неа бил именуван астероид, а таа се појави и во комплет Лего коцки.
Но, најголемото наследство на Нанси Роман може да биде самиот Хабл.
Дури и по 28 години, овој телескоп продолжува да ни дава уникатен поглед на нашата прекрасна Вселена.
Преводи: ESA / Hubble; Транскрипција од Андреј Стојчевски.