Kosmos jest bardzo potężnym miejscem,
pełnym osobliwości takich, jak monstrualne czarne dziury, zderzające się galaktyki i wybuchające gwiazdy.
Jednak czasem te łobuzy są bardziej nieuchwytne.
Weźmy nowe zdjęcie z Hubble'a galaktyki ESO 137-001.
Jasne, niebieskie smugi zostały oddzielone od galaktyki - ale gdzie jest kosmiczny sprawca?
Odcinek 72: Klucz do kosmicznej zbrodni
Prezentuje dr J. a.k.a. dr Joe Liske
Witam i zapraszam do kolejnego odcinka Hubblecast!
Teraz galaktyki występują w wielu różnych środowiskach.
Niektóre żyją w izolacji, podczas gdy inne łączą się razem,
tworząc grupy a nawet gromady galaktyk - duże zbiorowiska powiązane grawitacją.
Przedmiotem nowego zdjęcia z Hubble'a jest galaktyka spiralna zwana ESO 137-001.
Podróżuje przez jedną z tych gromad, gromadę Norma, a podróż ta zmieni ją na zawsze.
Jak nieustraszona spirala, przedziera się naprzód przez tę gromadę,
napotykając opór, siłę odczuwaną przez każdy obiekt poruszający się w płynie.
W tym wypadku płynem jest przegrzany gaz, który kryje się w obrębie gromady galaktyk.
Gwiazdom w galaktyce nie przeszkadza bardzo ten opór,
ale gaz jest oderwany, tworząc poszarpane pasma i elektryczne niebieskie wąsy meduzy, jak widać na zdjęciu.
Proces znany jako ciśnienie rozbiórki.
Oto ostra i cięta analogia
to trochę tak, jakby galaktyka wychyliła głowę przez okno jadącego samochodu podróżującego autostradą
z dużą prędkością, i obłoki gazu zostały oderwane przez wiatr.
Hubble dostrzegł szereg innych galaktyk, które przechodzą ten gwałtowny rozpad
na przykład "galaktyczne komety", które wyglądają jak galaktyka spiralna z zawiniętym ogonem,
lub zniekształcony kosmiczny duet NGC 4402 i 4522.
Strumienie ciemnego pyłu także zostały oderwane od ESO 137-001,
widoczne jako ciemnobrązowy zawinięty region wokół centrum galaktyki.
Zdjęcie to pokazuje również inny wskaźnik objawu tego procesu,
taki, jak zakrzywiony wygląd dysku galaktyki -
wynik siły wywieranej przez rozgrzany gaz.
Gdy te obserwacje Hunnle'a zostały połączone ze zdjęciami w promieniach X, uzyskanymi z Obserwatorium promieni X Chandra,
jasna, rozżarzona mgła widoczna jako otaczająca galaktykę i wypływającą w przestrzeń.
Te ogony rentgenowskie uformowały się z zimnego gazu z ESO 137-001,
który został ogrzany do wielu milionów stopni Celsjusza przez gorący gaz w gromadzie.
Badanie ciśnienia rozpadu pomogło astronomom zrozumieć lepiej, jak galaktyki ewoluują.
Podróż ESO 137-001 przez gromadę Norma pozostawi ją z bardzo małą ilością gazu,
Czyniąc ją praktycznie niezdolną do tworzenia nowych gwiazd.
To jest jedna z tych rzeczy, jakie trzeba zrobić, aby przekształcić galaktykę spiralną w eliptyczną,
które zazwyczaj znajdują się w gromadach galaktyk.
To dr J, podpisujący się na Hubblecast. Jeszcze raz, natura nas zaskoczyła, przekraczając nasze najśmielsze oczekiwania.
Hubblecast został wyprodukowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech
Hubble to misja NASA i Europejskiej Agencji Kosmicznej.
www.spacetelescope.org
Tłumaczenie: Agnieszka Nowak