Een nieuwe, net uitgebrachte foto, viert Hubble's 23e verjaardag,
en is een prachtige infra-rood opname van de Paardekopnevel,
één van de meest herkenbare objecten in onze hemel.
Deze infrarood observaties laten ons door de dikke, obscure stofgedeelten heen kijken,
en ze onthullen delicate slierten van gas die de Paardekopnevel zijn beroemde en herkenbare vorm geven.
Episode 65: een hele nieuwe kijk op de Paardekopnevel viert Hubble's 23e verjaardag.
Presenteerd door dr. J. (a.k.a. dr. Joe Liske)
Hallo, en welkom, op nog een episode van de Hubblecast.
Het is weer dat jaarmoment: Hubble’s verjaardag.
Sommigen van ons hebben Hubble gevolgd vanaf zijn ontstaan en wording,
en tijdens zijn kinder- en tienerjaren,
en hebben hem helemaal volwassen zien worden.
Nu, op zijn 23e verjaardag, is Hubble op leeftijd, - maar tegelijk, tot meer in staat dan ooit te voren!
En ieder jaar observeren brengt het ons weer nieuwe wetenschap op het scherpst van de snede,
en prachtige astronomische afbeeldingen.
Eén van de meest opvallende en mooie objecten op deze afbeeldingen zijn de nevels.
Deze komen in allerlei vormen en groottes, en vaak herkennen we er bekende vormen in.
Nevels zijn reusachtige interstellaire wolken van gas en stof.
Er zijn verscheidene soorten nevels,
en ze kunnen een veelvoud aan vormen en verschijningen aannemen.
Zo is bijvoorbeeld de Arendsnevel gevormd door een instortende interstellaire wolk,
en het gloeit door de hete, nieuwe sterren die zich binnenin en rondom hebben gevormd.
Sommige nevels zijn op nogal dramatische wijze ontstaan - zoals de Helix-nevel, bijvoorbeeld.
Dit is het resultaat van een eens zon-achtige ster, die zijn buitenste lagen wegblies.
Of, de Krabnevel: overblijfsel van een massieve ster, die explodeerde als supernova, eens in 1054 (gewone jaartelling).
Eén van de meest opvallende en herkenbare nevels in onze hemel, is de Paardekopnevel
- vanwege zijn heldere en opmerkelijk bekende vorm.
Hubble maakte er in 2001 een foto van en vierde zo toen zijn 11e observatiejaar.
En nu (in 2013), ruim een decennium later, is deze nevel opnieuw betrokken bij het verjaardagsfeest van deze telescoop!
Opkomend vanuit een zee van gas en stof, als een gigantisch zeepaard
komt deze stoffige regio te voorschijn als een grootesk voorbeeld van een donkere nevel,
een koude, donkere wolk, dat als silhouet afsteekt tegen een achtergrond van gloeiend gas.
Deze nevel was al heel bekend en populair.
Deze nieuwe afbeelding van Hubble laat het nu in een heel nieuw licht zien - en wel heel letterlijk!
Dit beeld werd genomen in het 'infrarood'.
In infrarood licht kunnen we dwars door de bulkachtige pluimen van stoffig materiaal heen kijken,
die normaliter de binnenste regionen van de Paardekopnevel maskeren en verbergen.
Het resultaat is deze nogal fragiel lijkende structuur,
bestaande uit delicate, sliertachtige vouwen van gas - heel anders dat zijn verschijning in het zichtbare (frequentiegebied).
Infrarood light heeft langere golflengten dan zichtbaar licht.
We kunnen deze straling niet met enkel onze ogen zien,
en daarom hebben we capabele infraroodtelescopen en -instrumenten
- bijvoorbeeld: Hubble's Wide Field Camera 3.
Ogenschijnlijk normaal-lijkende hemelgebieden
kunnen plotseling dramatisch anders verschijnen in dit deel van het spectrum.
Deze opvallende, nieuwe kijk op de Paardekopnevel
is een passende viering van een boeiende 23 jaren met de NASA/ESA's Hubble ruimtetelescoop.
Ik ben dr. J., en dit is het einde van deze Hubblecast.
.. Eens opnieuw, heeft de natuur ons verrast, veel meer dan we ons hebben durven inbeelden.
Hubblecast wordt geproduceerd door ESA/Hubble, in het Europese Zuidelijke Observatorium in Duitsland.
De Hubble missie is een internationaal samenwerkingsproject van de NASA en de European Space Agency.
Transcriptie door ESA/Hubble; vertaling M.Smit.
Nu dat u meer weet over Hubble (in de ruimte), kunt u ook zorgen dat u op de hoogte komt van het laatste nieuws over de telescopen (op aarde):
De 'ESOcast' brengt u het meest interessante onder aandacht van het Europese Zuidelijke Observatorium met zijn krachtige telescopen, dat waarneemt hoog op het Chileense Andesgebergte;
daar op het zuidelijke halfrond waar zich de beste lokaties bevinden om astronomische waarnemingen te doen.