Należący do NASA/ESA Teleskop Kosmiczny Hubble'a
przy niewielkiej pomocy amatora astronomii
wykonał jedno z najlepszych zdjęć pobliskiej galaktyki Messier 106
wspaniałej galaktyki spiralnej skrywającej wiele sekretów
Hubblecast odcinek 62: Galaktyka spiralna z sekretem
Znajdująca się ponad 20 milionów lat świetlnych od nas
co w kosmosie oznacza bliskie sąsiedztwo
galaktyka Messier 106 jest jedną z najjaśniejszych i najbliższych Drodze Mlecznej
Chociaż wyglądem się nie wyróżnia
niektóre z jej cech zdumiewają astronomów od długich lat
W centrum Messier 106 znajduje się supermasywna czarna dziura
Chociaż tak jest w większości galaktyk
akurat ta czarna dziura jest szczególnie aktywna i łakoma
bowiem pożera pobliską materię w zastraszającym tempie
Jej nieposkromiony apetyt
odpowiada za nietypowe zachowanie tej galaktyki.
Messier 106 emituje bardzo energetyczne promieniowanie ze swojego centrum
w Drodze Mlecznej ten fenomen nie występuje.
Za emisję odpowiada bardzo aktywna czarna dziura w centrum galaktyki
która gwałtownie zasysa gaz i pył
Materia ta jest podgrzewana i emituje promieniowanie mikrofalowe i rentgenowskie
Niemniej jednak to promieniowanie nie jest najciekawszą cechą tej galaktyki spiralnej
To zdjęcie pokazuje inny z jej sekretów
Wzdłóż dwóch regularnych wypełnionych gwiazdami spiralnych ramion
posiada dodatkowe dwa, składające się z gorącego, świecącego gazu
Chociaż te dwa dodatkowe ramiona znane są od dekad
astronomowie nie wiedzieli jak one powstały - do niedawna
Jeszcze raz, sprawcą okazała się supermasywna czarna dziura w centrum Messier 106
Dodatkowe ramiona są regionami wypełnionymi gazem
który został podgrzany do ogromenj temperatury milionów stopni.
Gdy materia wiruje i jest podgrzewana w centrum galaktyki
przepływ turbulentny sprawia, że strumienie materii wyrzucane są na zewnątrz
Strumienie wzburzają i podgrzewają gaz znajdujący się na ich drodze
który wzbudza gęstszy gaz w centrum galaktyki
Gaz ten jest ściśle związany, więc pozostaje stosunkowo prosty
Jednak rzadszy gaz dalej od centrum jest wywiewany ze strumieni
i odchyla się z płaszczyzny galaktyki
tworząc wygięte czerwone ramiona widoczne na tym zdjęciu
Te "dodatkowe" ramiona są bardzo nietypowe i stanowią swego rodzaju zagadkę
ponieważ strumienie galaktyczne są dosyć powszechne
Nie tylko galaktyki spiralne posiadają strumienie.
Znajdowane są także w galaktykach eliptycznych, np. spektakularne strumienie radiowe widoczne
w pobliskich galaktykach Hercules A i Centaurus A
Jednak żadna z nich nie wykazuje cech, które znaleziono w Messier 106
Część danych do tego zdjęcia gaalktyki Messier 106
przekazał amator astronomii Robert Gendler
Dzięki Hubble, dane pozwoliły nam stworzyć obraz chaotycznego centrum galaktyki
oraz tajemnicze struktury lepiej niż dotychczas.
Hubblecast powstaje w ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech
Misja Hubble to międzynarodowy projekt NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej
www.spacetelescope.org
Transkrypcja: ESA/Hubble. Tłumaczenie: Radosław Kosarzycki