Επεισόδιο 54: 22 χρόνια σε εικόνες
Στις 24 Απριλίου 1990, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χαμπλ των NASA/ESA
εκτοξεύθηκε στο διάστημα.
Στα 22 χρόνια από τότε, μας έχει στείλει περισσότερες από ένα εκατομμύριο παρατηρήσεις.
Παρουσιάζουμε μερικές από τις αγαπημένες μας: μία για κάθε έτος.
Μεταξύ των πρώτων εικόνων που έστειλε το Χαμπλ μετά την εκτόξευσή του τον Απρίλιο του 1990,
ήταν αυτή η εικόνα του Κρόνου, καλή σε σύγκριση με επίγεια τηλεσκόπια, αλλά λίγο θολή.
Αυτό οφείλονταν στο γνωστό πρόβλημα με το κάτοπτρο του Χαμπλ.
Αν και όχι απόλυτα ευκρινής, αυτή η πρώιμη εικόνα του Νεφελώματος του Ωρίωνα
καταγράφει τα πλούσια χρώματα και τους σχηματισμούς
αυτής της λαμπρής περιοχής δημιουργίας άστρων.
Σε όλη τη περιοχή του Νεφελώματος του Ωρίωνα υπάρχουν αρκετοί πίδακες αερίου
που προέρχονται από νεογέννητα άστρα, γνωστά στους αστρονόμους ως Αντικείμενα Χέρμπιγκ-Χάρο.
Στα τέλη του 1993, τα προβλήματα του Χαμπλ επιλύθηκαν με τη πρώτη επισκευαστική αποστολή.
Εικόνες πριν και μετά, του πυρήνα του σπειροειδούς γαλαξία Messier 100
δείχνουν τη δραματική βελτίωση στην ποιότητα απεικόνισης του τηλεσκοπίου.
Λίγο αργότερα, ο κομήτης Shoemaker-Levy 9 προσέκρουσε στο Δία.
Μία παρόμοια πρόσκρουση στη Γη, 65 εκατ. χρόνια πριν ίσως εξαφάνισε τους δεινοσαύρους.
Η εικόνα των 'πυλώνων της δημιουργίας' στο Νεφέλωμα του Αετού είναι από τις πλέον διάσημες.
Αυτοί οι τεράστιοι σχηματισμοί σκόνης ενθυλακώνουν περιοχές δημιουργίας άστρων.
Αυτή η εικόνα του 1996 δείχνει ένα πλανητικό νεφέλωμα, το οποίο
σε αντίθεση με το Νεφέλωμα του Αετού, δείχνει το άλλο άκρο της αστρικής ζωής: τον αστρικό θάνατο.
Η αποστολή Mars Pathfinder της NASA ήταν καθ' οδόν προς τον Άρη το 1997
όταν το Χαμπλ έλαβε αυτή την εικόνα.
Ένα ακόμη πλανητικό νεφέλωμα, το Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα είναι από τα πλέον διάσημα.
Το Νεφέλωμα της Κλειδαρότρυπας, μέρος του μεγαλύτερου Νεφελώματος της Τρόπιδος
είναι μία ακόμη περιοχή δημιουργίας άστρων
πλούσια σε λαμπρό αέριο.
Δεν είναι όλα τα νεφελώματα λαμπρά. Το NGC 1999 έχει μία σκοτεινή περιοχή
που διαγράφεται πάνω στο λαμπρότερο υπόβαθρο ανακλώμενου αστρικού φωτός.
Αυτός ο γαλαξίας εμφανίζει τις δραματικές παραμορφώσεις
που μπορεί να ακολουθήσουν τις συγκρούσεις γαλαξιών.
Επιπλέον αναβαθμίσεις το 2002, περιλάμβαναν μία νέα κεντρική κάμερα
η οποία αύξησε την ανάλυση αλλά και τη ποιότητα των εικόνων.
Αυτή η εξαιρετικής ευκρίνειας εικόνα δείχνει τις δυνατότητες του νέου οργάνου.
Αυτή η λήψη εξαιρετικά μεγάλης έκθεσης σχεδιάστηκε
για να παρατηρηθούν οι πλέον μακρινοί και αμυδροί γαλαξίες στο Σύμπαν.
Η δραματική σύγκρουση δύο σπειροειδών γαλαξιών
φαίνεται σε αυτή την εικόνα των γαλαξιών Antennae.
Αυτή η εικόνα του Νεφελώματος του Ωρίωνα
είναι από τις μεγαλύτερες και πλέον λεπτομερείς που έχουν ποτέ ληφθεί.
Τα σφαιρικά σμήνη, σχεδόν σφαιρικές συγκεντρώσεις άστρων,
περιλαμβάνουν μερικά από τα παλαιότερα άστρα του Γαλαξία μας.
Το Χαμπλ παρέχει ευκρινείς εικόνες άστρων ακόμη και στο πολυπληθές κέντρο τους.
Αυτή η εικόνα ελήφθη πριν από μία ηλεκτρονική βλάβη, τον Ιανουάριο του 2007
η οποία προσέβαλε τη κεντρική κάμερα του Χαμπλ.
Αν και τα υπόλοιπα όργανα αρκούσαν για να συναγωνίζεται
με τα καλύτερα επίγεια τηλεσκόπια
το 2009, μία τελική επισκευαστική αποστολή επισκεύασε τη βλάβη και εγκατέστησε μία νέα κάμερα.
Το Χαμπλ είχε επιστρέψει.
Χρησιμοποιώντας το νέο εξοπλισμό του,
το Χαμπλ εστίασε στη καρδιά του Κενταύρου Α,
ενός γαλαξία με μεγάλη ποσότητα σκόνης.
Τον Απρίλιο του 2012 δημοσιεύθηκε,
αυτή η εικόνα του Νεφελώματος της Ταραντούλας, συνδυάζοντας παρατηρήσεις του Χαμπλ του 2011,
με δεδομένα χρώματος από το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο.
Είναι μία από τις πλέον λεπτομερείς εικόνες περιοχής δημιουργίας άστρων
με το εντυπωσιακό μέγεθος των 330 εκατ. εικονοστοιχείων (megapixels).
Τα περισσότερα από τα δεδομένα του Χαμπλ διατίθενται προς όλους ένα χρόνο μετά τη συλλογή τους
Άρα ποιά είναι η καλύτερη εικόνα του Χαμπλ για το 2012; Υπομονή και θα μάθετε...
Κείμενα: ESA/Hubble - Μετάφραση: Μανώλης Ζούλιας