Kamera Wide Field Camera 3 na teleskopie Hubble'a uchwyciła ten obraz
ogromnej gazowej chmury wodoru
oświetlonej przez jasną młodą gwiazdę.
Obraz pokazuje, jak gwałtowne mogą być ostatnie stadia procesu formowania się gwiazd,
gdzie młody obiekt wstrząsa miejsce swoich narodzin.
Odcinek 51: Region formowania się gwiazd S 106
Przedstawia dr J, a.k.a. Dr Joe Liske
Kilka tysięcy lat świetlnych stąd, w gwiazdozbiorze Łabędzia
znajduje się zwarty region formowania się gwiazd Sh 2-106 lub krócej S106.
Pomimo niebiańskich kolorów na zdjęciu miejsce to nie jest spokojne.
Młoda gwiazda o nazwie S106 IR rodzi się w sercu mgławicy.
W gwałtownych ostatnich etapach jej formacji
gwiazda wyrzuca materiał z wysoką prędkością, gwałtownie rozrywając gaz i pył.
Wizualizacja 3D pokazuje, na jaką odległość gwiazda
wpłynęła na strukturę swojego otoczenia, formując skomplikowane kształty.
W szczególności struktura mgławicy w kształcie klepsydry jest wynikiem
dżetów gwiazdowych uderzających w chmurę wodorową, z której gwiazda się formuje.
Na obrzeżach tej pustki gaz został skompresowany,
tworząc ze względu na ciśnienie tzw. szoki.
Gwiazda na masę około 15 razy większą od Słońca
i znajduje się w ostatnich etapach swojej formacji.
Niedługo uspokoi się, wchodząc dorosły wiek życia gwiazdy
znany astronomom jako ciąg główny.
Teraz jednak S106 IR pozostaje osadzona w swojej rodzimej chmurze,
ale buntuje się przeciwko niej.
Materiał wymiatany przez gwiazdę nie tylko nadaje chmurze kształt klepsydry,
ale również sprawia, że wodór staje się gazem turbulentnym.
Powstające zawiłe wzory są tutaj wyraźnie widoczne.
Poza niszczeniem chmury gazowej młoda gwiazda również ją podrzewa
do temperatury około 10 000 stopni Celsjusza.
Promieniowanie gwiazdy wzbudza gaz, sprawiając, że świeci on jak żarówka fluorescencyjna.
Światło gazu jest pokazane na niebiesko na tym zdjęciu,
uzyskanym dzięki połączeniu obserwacji teleskopu Hubble'a w świetle widzialnym i w podczerwieni.
Regiony świecącego gazu oddzielone są chłodniejszym,
gęstym strumieniem pyłu pokazanym tutaj na czerwono.
Ten ciemny materiał prawie całkowicie zasłania gwiazdę,
jednak młody obiekt może być wciąż słabo widoczny,
wyglądając przez najgęstszy pył.
Chmura jest względnie mała w porównaniu do standardowych regionów formowania się gwiazd,
około 2 lata świetlne wzdłuż swojej najdłuższej osi.
Jest to około połowa odległości pomiędzy Słońcem a gwiazdą Proxima Centauri,
naszym najbliższym gwiazdowym sąsiadem,
zatem region ten jest dużo mniejszy niż znane regiony formowania się gwiazd
takie jak Mgławica Oriona i Mgławica Carina.
Hubblecast tworzony jest przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble to międzynarodowy projekt prowadzony przez NASA oraz Europejską Agencję Kosmiczną.
www.spacetelescope.org
Tekst: ESA/Hubble. Tłumaczenie: Anna Raiter-Smiljanic.