Teleskop Kosmiczny Hubble'a przyjrzał się z bliska galaktyce Centaurus A.
Wielozakresowe zdjęcie Hubble'a jest jak dotąd najdokładniejszym obrazem tej dynamicznej, pylistej galaktyki.
Odcinek 46: Wycieczka po galaktyce Centaurus A.
Prowadzenie: Dr J., aka Dr Joe Liske.
Witajcie w Hubblecast.
Centaurus A jest dobrze znany ze swych ogromnych pasów pyłowych które rozciągają się na całą galaktykę.
Nowe obserwacje Hubble'a to bardzo duże
zbliżenie fragmentu tych pasm pyłowych.
To nowe zdjęcie uzyskano z obserwacji w ultrafiolecie, świetle widzialnym, oraz bliskiej podczerwienie.
Światło ultrafioletowe pokazuje położenie gorących młodych gwiazd,
podczas gdy bliska podczerwień pozwala spojrzeć na szczegóły
niewidoczne w świetle widzialnym z powodu pyłu.
Astronomowie sądzą, że Centaurus A zderzył się
i połączył z inną galaktyką jakiś czas temu.
Fale uderzeniowe z tego zdarzenia spowodowały akreację gazowego wodoru
i dały początek rejonom gwałtownej formacji gwiazd, co widać tutaj jako czerwone pola.
Chaotyczność kolizji tłumaczy także wypaczony kształt dysku galaktyki.
Patrząc na szerszy obraz wykonany za pomocą kamery WFI ESO,
widoczny jest stopień zaburzenia kształtu Cen A,
jak również kolejne aktywne obszary gwiazdotwórcze.
Galaktyka zawiera bardzo aktywną supermasywną czarną dziurę w swoim centrum.
Potężne relatywistyczne dżety uwalniają ogromne ilości promieniowania radiowego oraz rentgenowskiego.
Choć Hubble nie widzi tego,
submilimetrowe teleskopy takie jak APEX rejestrują szerokie pióropusze materii
wyrzucane daleko poza galaktykę.
W odległości nieco ponad 11 milionów lat świetlnych, Cen A jest względnie blisko w skali astronomicznej.
W rzeczywistości, jest nie tylko blisko, jest także bardzo jasna.
Amatorzy astronomii obserwujący południowe niebo mogą dostrzec ją za pomocą lornetki,
zaś ci z większymi teleskopami mogą nawet rozpoznać pasma pyłowe.
Ale tylko Hubble ujawnia tak wiele szczegółów.
Teleskop kosmiczny pozwala nie tylko na wyjątkową czystość obrazu,
dzięki swemu położeniu nad zakłóceniami atmosfery:
jest też w stanie obserwować pasmo ultrafioletowe i podczerwone z nieskazitelną ostrością obrazu.
Żegna was Dr J., prowadzący Hubblecast
- po raz kolejny natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania.
Transkrypcja: ESA/Hubble. Tłumaczenie: Mariusz Herbich.