Wyobraźcie sobie, że mamy wehikuł czasu który mógłby pokazać nam co działo się w młodym Wszechświecie.
Urządzenie, które rozwijałoby się i ukazywało nam coraz lepsze obrazy mimo upływu lat.
Wyobraźcie sobie urządzenie wykrywające inne światy poza Układem Słonecznym, badające ciemną materię i rozszerzanie się Wszechświata.
Zaskakujące, ale takie urządzenie istnieje unosząc się w ciszy nad nami.
Dobrze już znany Teleskop Kosmiczny Hubble'a 24 kwietnia świętuje 20 lat na orbicie.
To jest Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a NASA/ESA
Podróże w czasie i przestrzeni wraz z naszym prowadzącym dr J. a.k.a Joe Liske.
Wow, to urządzenie porusza się z prędkością 28 tysięcy km/h...
930 tysięcy obserwacji... 570 tysięcy zdjęć trzydziestu tysięcy obiektów niebieskich...
20 lat, dwie dekady i 110 tysięcy okrążeń wokół naszej planety...
Doktorze J, występ za 30 sekund!
OK
Po dwóch dekadach pracy dla naukowców i publiczności na całym świecie,
dziś zwracamy uwagę na osiągnięcia najbardziej znanego i lubianego obserwatorium kosmicznego w historii.
Witajcie w programie!
Może znacie go z budzących zdumienie obrazów,
a może z fundamentalnych odkryć naukowych, ale pewnie już go poznaliście.
Dziś honorujemy Teleskop Kosmiczny Hubble Nagrodą za Całokształt Działalności Badawczej.
Nie tylko dzięki pięknym zdjęciom, choć Hubble słynie z najbardziej intrygujących i zarazem artystycznych obrazów Wszechświata.
Astronomowie - tak profesjonalni jak i amatorzy
przekładali te piękne barwy i poetyckie spirale zdjęć na surową naukę.
20 lat obserwacji dało ponad 45 terabajtów danych, dość informacji by zapełnić prawie 5800 płyt DVD.
Każdego miesiąca obserwatorium kosmiczne zbiera ponad 360 gigabajtów danych, które zapełniłyby przeciętny komputer domowy.
To prawdziwy zaszczyt, że mogę uhonorować mojego drogiego przyjaciela, Hubble'a.
Dziś oddajemy hołd twym czcigodnym osiągnięciom i czekamy na dalszą pracę która jest przed tobą.
Spójrzmy na kilka twoich niesamowitych osiągnięć i najpopularniejszych obrazów ostatnich 20 lat.
Jedno z ostatnich osiągnięć zabiera nas do młodego Wszechświata.
Naukowcy i entuzjaści kosmosu na świecie byli zdumieni obrazami odległego Wszechświata.
Pierwsze zdjęcie Głębokiego Pola Hubble'a (HDF) wykonane w 1995r otworzyło nowe pole badań.
Hubble powtórzył swój sukces a nowe zdjęcia Ultra Głębokiego Pola Hubble'a (HUDF) cofają nas 13 miliardów lat wstecz, ok. 600-800 milionów lat po Wielkim Wybuchu!
Były to jedne z pierwszych i najbardziej widowiskowych danych uzyskanych za pomocą nowej kamery WFC3.
Badając galaktyki w różnych epokach, astronomowie obserwują jak zmieniają się one w czasie.
Od dziesięcioleci będące tematem filmów SF czarne dziury to najbardziej nieuchwytne i intrygujące zagadki Wszechświata.
Hubble potwierdził ich istnienie w 1994 kiedy to dzięki świetnej zdolności rozdzielczej zaobserwował oddziaływanie grawitacyjne czarnej dziury na jej otoczenie.
Hubble udowodnił też, że czarne dziury znajdują się zapewne w centrach wszystkich galaktyk.
Po tym odkryciu obserwatorium kosmiczne prowadziło dalsze badania zależności między supermasywnymi czarnymi dziurami i ich galaktykami
i odkryło, że zgrubienie centralne galaktyki i masa jej czarnej dziury są ze sobą ściśle związane.
Hubble'a można też uhonorować nagrodą towarzyską - za zapoznanie nas z naszymi sąsiadami w Układzie Słonecznym.
Hubble zobrazował większość planet i prowadził długoterminowe obserwacje z punktu widokowego 600km ponad Ziemią.
Czy mieliście szczęście obserwować czarujące północne lub południowe zorze polarne?
Hubble uchwycił przyciągające wzrok zorze rozświetlające bieguny gazowych gigantów - Jowisza i Saturna,
oraz ujęcia uderzenia komety w Jowisza.
Oprócz planet, Hubble badał asteroidy takie jak mierząca 500km Vesta.
Uzyskana mapa powierzchni ukazuje dziwny świat gigantycznych kraterów a może i strumieni lawy.
Ale co dzieje się poza naszym najbliższym kosmicznym sąsiedztwem?
Ten temat fascynuje wielu z nas a Hubble nie tylko pomógł odkryć światy poza Układem Słonecznym,
może też pomóc określić ich właściwości.
W listopadzie 2001, Hubble po raz pierwszy wykrył atmosferę planety krążącej wokół innej gwiazdy.
Była to gwiazda podobna do Słońca, HD209458, oddalona o 150 lat świetlnych, w gwiazdozbiorze Pegaza.
Znając skład atmosfery planety naukowcy mogą określić czy "znane nam życie" mogłoby istnieć na tej "obcej planecie".
W 2008, Hubble wykonał pierwsze zdjęcie egzoplanety w świetle widzialnym.
Krąży ona wokół jasnej gwiazdy Fomalhaut, oddalonej o 25 lat świetlnych, w gwiazdozbiorze Ryby Południowej.
Gwiazdę otacza ogromny dysk odłamków o średnicy ponad 35 miliardów kilometrów.
Planeta obiega gwiazdę w odległości 3 miliardów km, w wewnętrznej części dysku, jest to około 10 razy dalej niż Saturn wokół Słońca.
Dokonując pomiarów jasnych regularnych gwiazd zmiennych, zwanych cefeidami, Hubble zdołał wykorzystać je do mierzenia odległości,
kładąc podstawy kolejnych pomiarów prowadzących do odkrycia przyspieszania Wszechświata
oraz dokładniejszego określenia jego wieku.
Astronomowie wykorzystali Hubble'a do obserwacji cefeid oraz dokładnego określenia ich odległości.
Te wyniki wykorzystano jako wstęp do pomiarów odległości do supernowych, które zaś powiedziały nam dużo o skali Wszechświata.
Dzięki temu określiliśmy wiek Wszechświata dużo dokładniej niż przed pojawieniem się Hubble'a. Ma on około 13,7 miliardów lat.
W latach 20-tych XX wieku imiennik Hubble'a, astronom Edwin Hubble odkrył że Wszechświat się rozszerza.
Obserwatorium noszące jego imię pomogło określić tempo ekspansji i wykazać, że ekspansja Wszechświata przyspiesza.
Był to wyraźny dowód wskazujący na istnienie nieuchwytnej ciemnej energii.
Patrząc na nocne niebo, łatwo uwierzyć, że kosmos to gigantyczna pustka z kilkoma gwiazdami i znanymi planetami.
Musimy jednak pamiętać, że są struktury i materia której nie możemy zobaczyć.
Hubble pomaga określić trójwymiarowo dystrybucję niewidzialnej ciemnej materii we Wszechświecie.
Badania dokonane w 2007r oraz w roku bieżącym pozwoliły astronomom lepiej zrozumieć struktury leżące między galaktykami.
Te struktury nie zawierają gwiazd i składają się w większości z ciemnej materii, dlatego też trudno je zidentyfikować.
Analizując badania COSMOS - największy projekt badawczy podjęty przez Hubble'a -
międzynarodowe zespoły astronomów zdołały uzyskać bardzo ważny dla kosmologii wynik:
trójwymiarową mapę, po raz pierwszy ukazującą podobny do sieci rozkład ciemnej materii we Wszechświecie.
Ten przełomowy wynik dokładnie potwierdził nasze teorie na temat formacji takich struktur.
Hubble pozwolił na wszechstronne badania życia i śmierci gwiazd -
jak się kształtują, żyją, oraz umierają.
Śledząc uważnie przebieg życia gwiazd, lepiej rozumiemy co dzieje się w naszej galaktyce i innych.
Czułe instrumenty na podczerwień na pokładzie Hubble'a pozwalają spojrzeć przez chmury i kolumny międzygwiezdnego pyłu by być świadkiem narodzin gwiazd.
Wiele obrazów Hubble'a zawiera niebieskie gorące gwiazdy we wczesnym stadium życia.
Patrząc na koniec życia gwiazd, Hubble ukazuje nam odległe supernowe i rozbłyski gamma -
ostateczne dramatyczne eksplozje sygnalizujące koniec życia gwiazdy.
A teraz z dumą przedstawiam zdjęcie na 20 rocznicę Hubble'a.
Hubble uchwycił chaotyczną aktywność u szczytu liczącej 3 lata świetlne kolumny gazu i pyłu w Mgławicy Kil,
położonej ok. 7500 lat świetlnych stąd w gwiazdozbiorze o tej samej nazwie.
Kolumna jest rozrywana z zewnątrz przez jasne światło pobliskich gwiazd jak również od środka,
przez ukryte w środku młode gwiazdy wyrzucające dżety wypływające ze szczytu kolumny.
W tej górze gazowo-pyłowej usadowione są ukrywające się gwiazdy.
Można zauważyć długie strumienie gazu wystrzeliwujące w przeciwnych kierunkach z cokołu kolumny.
Kolejna para dżetów jest widoczna w drugim szczycie, w centrum zdjęcia.
Te dżety wskazują na narodziny nowych gwiazd.
Taki dżet jest wyrzucany przez dysk wirujący wokół gwiazdy, pozwalający na powolną akreację materiału na powierzchni gwiazdy.
Cóż za fantastyczne zdjęcie i znakomita forma uczczenia możliwości tego niesamowitego obserwatorium.
Dzięki za ostatnie 20 lat, Hubble, życzymy ci wielu kolejnych!
Żegna was prowadzący Dr J, życząc Hubble'owi i jego miłośnikom wszystkiego najlepszego z okazji 20lecia!
Hubblecast jest produkowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble to projekt międzynarodowej współpracy między NASA i ESA.
Teraz, kiedy poznaliście najnowsze odkrycia Hubble'a, spójrzcie także na odkrycia prowadzone z ziemi.
ESOcast pokazuje najciekawsze wieści z Europejskiego Obserwatorium Południowego i jego teleskopów,
działających wysoko w Andach, w najlepszym miejscu na południowej półkuli do obserwacji astronomicznych. Tłumaczenie: Mariusz Herbich