Kính thiên văn Không gian Hubble đã giải mã một bí ẩn từ bấy lâu
bằng cách giải mã các cấu trúc sợi khổng lồ, tinh tế
hình thành bởi từ trường mạnh mẽ xung quanh thiên hà hoạt động NGC 1275.
Là ví dụ nổi bật nhất từ trước tới nay về ảnh hưởng của các sợi tua khổng lồ gây ra bởi từ trường của thiên hà.
Đây là chương trình Hubblecast!
Với tin tức và hình ảnh từ Kính thiên văn Không gian Hubble của NASA / ESA.
Cùng du hành xuyên thời gian và không gian với Tiến sĩ J. hay Tiến sĩ Joe Liske.
Xin chào và hoan nghênh bạn đến với một tập khác của Hubblecast!
Hôm nay chúng tôi tạm gác chuỗi Hubblecast Đặc biệt 7 tập để giới thiệu phóng sự đặc biệt này.
Điều này không hay xảy ra thường xuyên,
nhưng chủ đề của chương trình hôm nay thực tế là một thứ hoàn toàn vô hình.
Tất nhiên, tôi không nói về vật chất tối, mà đang nói về từ trường.
Mặc dù hầu hết mọi người hoàn toàn không để ý, nhưng thực tế từ trường luôn bao quanh chúng ta.
Trái Đất tất nhiên củng có từ trường, chỉ cần bạn dùng 1 chiếc la bàn sẽ thấy rõ.
Ngay cả đường dây điện, và hầu hết bất kỳ thiết bị điện nào cũng tạo ra từ trường.
Và hơn nữa, chúng không chỉ có trênTrái Đất, mà chúng có ở khắp nơi trong Vũ Trụ.
Lấy Mặt Trời của chúng ta làm ví dụ.
Những ngọn lửa từ trường cực kỳ mạnh từ Mặt Trời
thậm chí có thể phá hỏng hệ thống liên lạc vô tuyến trên Trái Đất,
bao gồm các cuộc gọi di động và kênh phát phát thanh radio yêu thích của bạn.
Theo hướng của chòm sao Perseus, chúng ta sẽ thấy thấy cụm thiên hà Perseus.
Thiên hà NGC 1275 nằm ở trung tâm của cụm, là một trong những thiên hà hình elip khổng lồ gần nhất.
Điều đặc biệt nhất của thiên hà này là các sợi khí mỏng manh, tinh tế vươn ra ngoài thiên hà
tới đám khí giải phóng tia X nóng lên đến hàng triệu độ bao trùm cụm Perseus.
Đây là một thiên hà hoạt động, với một lỗ đen siêu khối lượng nằm ở trung tâm,
thổi bong bóng vật chất vào đám khí bao quanh cụm thiên hà.
Phân tích quan sát của Hubble,
một nhóm các nhà thiên văn học do Andy Fabian dẫn đầu từ Đại học Cambridge ở Vương quốc Anh,
lần đầu tiên đã giải mã từng sợi khí riêng lẻ tạo nên các nhánh khổng lồ.
Lượng khí của một trong những sợi này nặng gấp khoảng một triệu lần khối lượng Mặt Trời.
Chúng chỉ rộng khoảng 200 năm ánh sáng, nhưng rất thẳng và có thể kéo dài tới tận 20.000 năm ánh sáng.
Những sợi này hình thành khi
khí lạnh từ lõi của thiên hà bị kéo ra ngoài sau khi các bong bóng được thổi lên bởi lỗ đen.
Nhưng điều thực sự thú vị là những sợi này dường như có thể tồn tại tới tận 100 triệu năm.
Và đó là điều khiến các nhà thiên văn học thực sự bối rối.
Làm thế nào cấu trúc sợi mỏng manh này
có thể tồn tại trong môi trường khắc nghiệt, năng lượng cao của cụm thiên hà trong một khoảng thời gian dài?
Đáng lẽ chúng phải nóng lên và bay hơi trong một khỏang thời gian ngắn,
hoặc nếu được che chắn bằng cách nào đó,
đáng lẽ chúng phải co sụp dưới sức nặng của chính mình và tạo thành những ngôi sao từ lâu.
Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature vào ngày 21 tháng 8 năm 2008 đã đưa ra lời giải thích.
Từ trường tạo nên một cấu trúc xương đủ mạnh để chống lại sự co sụp của lực hấp dẫn,
ngăn chặn các sợi khí tạo thành sao.
Từ trường đã duy trì hình dạng của các sợi khí này trong suốt hơn 100 triệu năm.
Cuối cùng ta cũng đã có câu trả lời!
Nhưng tại sao việc giải mã các sợi khí này lại quan trọng đến vậy?
Trước hết, cuối cùng họ cũng đo đạc được sức mạnh từ trường của thiên hà.
Thêm vào đó, những sợi khí này là bằng chứng rõ ràng về
mối quan hệ phức tạp giữa lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm và đám khí xung quanh cụm thiên hà.
Việc hiểu rõ mối quan hệ này mang đến cho chúng ta những manh mối quan trọng
về cách những lỗ đen khổng lồ tương tác và tác động đến môi trường xung quanh của chúng.
Tôi là Tiến sĩ J. đồng hành cùng chương trình Hubblecast.
Một lần nữa, tự nhiên đã làm chúng ta phải kinh ngạc, còn hơn cả trí tưởng tượng hoang dại của nhân loại...