Jedną z wielkich zagadek astronomii jest to jak galaktyki rosną i rozwijają się z upływem czasu.
Zderzenia galaktyk są uważane za kluczowe wydarzenia wpływające na ich rozwój.
Zadziwiający zbiór 59 nowych zdjęć zderzających się galaktyk opublikowano z okazji 18-lecia Kosmicznego Teleskopu Hubble'a NASA/ESA.
Pozwalają nam one przyjrzeć się temu jak galaktyki łączą się by tworzyć większe galaktyki.
To jest Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a NASA/ESA.
Podróże w czasie i przestrzeni z naszym prowadzącym, doktorem J, a.k.a. Dr Joe Liske.
Witajcie w specjalnym wydaniu Hubblecast!
Dziś mamy dla was coś wyjątkowego, ale zanim zaczniemy,
cały zespół Hubblecast chciałby podziękować wam wszystkim
za oglądanie i wkład w ogromny sukces Hubblecast w ostatnich latach.
Otrzymaliśmy wiele maili z pytaniami i komentarzami
i miło zobaczyć, że tak wiele osób podziela nasze zainteresowanie astronomią.
24 kwietnia 2008r. Teleskop Kosmiczny Hubble'a NASA/ESA spędzi 18 lat na orbicie okołoziemskiej.
Hubble to jeden z najbardziej udanych projektów naukowych.
Krążąc wokół Ziemi na wysokości 600km, sięgał wzrokiem do granic znanego Wszechświata
i dostarczył wielu zapierających dech w piersiach zdjęć kosmosu.
Do jego osiągnięć zaliczyć trzeba pomoc w odkryciu składu atmosfer planet pozasłonecznych,
że w centrach prawie wszystkich galaktyk kryją się czarne dziury, oraz że ekspansja Wszechświata przyspiesza.
By uczcić 18 rocznicę wystrzelenia Hubble'a, udostępniamy zbiór 59 nowych zdjęć zderzających się galaktyk.
Jest to największy zbiór zdjęć Hubble'a opublikowany jednocześnie
i jesteśmy dumni mogąc się nimi podzielić z wami dzisiaj.
Astronomowie sądzą, że pierwsze galaktyki powstały z obłoków gazu we wczesnym Wszechświecie.
Te protogalaktyczne bryły łączyły się by tworzyć coraz to większe galaktyki
z upływem czasu i pod wpływem wzajemnego przyciągania grawitacyjnego.
Co dokładnie dzieje się kiedy zderzają się dwie galaktyki?
To właśnie Hubble pokazuje nam na najnowszych zdjęciach gdzie uchwycił niektóre z galaktycznych fuzji.
Te kosmiczne kolizje pięknie ukazane na zdjęciach Hubble'a nie są tak szybkie i brutalne jak by się mogło wydawać.
Nie są one podobne do zderzeń zwykłych obiektów.
To powolne dostojne zmiany które mogą zachodzić przez setki milionów lat.
Na tej serii zdjęć, ujęcia różnych par oddziałujących ze sobą galaktyk reprezentują różne etapy tego procesu -
postępujący walc gwiazd oraz gazu reżyserowany przez grawitację.
Pomimo trwającego setki milionów lat połączenia,
obie galaktyki z pary zbliżają się do siebie z bardzo dużymi prędkościami, sięgającymi milion kilometrów na godzinę.
Co więcej, ponieważ odległości między poszczególnymi gwiazdami są tak duże, gwiazdy zderzają się bardzo rzadko.
Setki milionów gwiazd w każdej z galaktyk poruszają się samodzielnie,
podążając za siłami grawitacji wszystkich innych gwiazd oraz ciemnej materii w galaktykach.
Te splecione siły pływowe mogą wytworzyć bardzo różne i wymyślne efekty kiedy galaktyki mijają się i w końcu łączą.
Nowe zdjęcia Hubble'a pokazują jak zderzenia galaktyk tworzą zdumiewającą paletę zawiłych i delikatnie splecionych kształtów.
Typowo pierwsze oznaki oddziaływań pojawiają się przy pierwszym spotkaniu galaktyk.
Siła grawitacji wyłuskuje gwiazdy i gaz z mijających się galaktyk, często budując między nimi mosty.
Podczas kolejnych spotkań, długie strumienie gazu i pyłu, nazywane "warkoczami grawitacyjnymi", rozciągają się by zawrócić i owinąć się wokół centrum galaktyki.
Te długie, często widowiskowe "warkocze" są wyraźnym znakiem oddziaływania i mogą trwać długo po nim.
Kiedy jądra galaktyk w końcu zbliżają się do siebie, chmury gazu i pyłu zderzają się i gwałtownie przyspieszają
pod wpływem oddziaływania z materią z różnych stron.
Te siły mogą tworzyć fale uderzeniowe targające obłoki międzygwiezdne.
Gaz i pył są pompowane do aktywnych centralnych rejonów,
zasilając gwałtowną formację gwiazd, która jest widoczna jako charakterystyczne niebieskie skupiska gwiezdne.
Rosnąc, obłoki pyłowe są ogrzewane więc emitują silne promieniowanie,
stając się jednymi z najjaśniejszych obiektów nieba w podczerwieni.
Część galaktyk wykazuje zaskakująco zniekształcone cechy,
smugi pyłowe między galaktykami oraz długie pasma gwiazd i gazu rozciągające się daleko poza centralne rejony galaktyk.
Widzimy pięknie splecione galaktyki, skręcone przez te gigantyczne spotkania.
Powodowane ogromnymi i gwałtownymi oddziaływaniami między galaktykami,
gwiazdy powstają w dużych obłokach gazowych w gwałtownych i błyskotliwych wybuchach gwiezdnych fajerwerków, tworząc nowe młode gromady gwiezdne.
Na tym zdjęciu NGC 6670, para zachodzących na siebie galaktyk jest widziana z boku, niczym skaczący delfin.
Naukowcy wierzą, że doświadczyła ona już co najmniej jednego bliskiego spotkania a teraz jest na początku drugiego.
Następne zdjęcie pokazuje zdumiewającą parę, złożoną z 2 galaktyk podobnej masy i rozmiarów, NGC 5257 oraz NGC 5258.
Galaktyki wyraźniej oddziałują ze sobą tworząc most przyćmionych gwiazd łączący galaktyki
prawie jak para tancerzy trzymających się za ręce podczas pirueta.
Obie galaktyki skrywają supermasywne czarne dziury w swoich centrach i ciągle tworzą nowe gwiazdy w dyskach.
Ta para galaktyk, oznaczona jako IC 694 i NGC 3690 przetrwała już jedno bliskie spotkanie 700 milionów lat temu.
W jego wyniku, w układzie doszło do gwałtownych procesów gwiazdotwórczych.
W ostatnich 15 latach co najmniej sześć supernowych wybuchło w zewnętrznych rejonach galaktyki
co czyni ten system znamienitą fabryką supernowych.
Zdjęcie tej pięknej pary oddziałujących galaktyk pokazuje długie warkocze rozciągające się z centrum galaktyk.
Te warkocze grawitacyjne zawierają gwiazdy i gaz wyrwane ze zniekształconych dysków łączących się galaktyk.
Jednocześnie zdjęcia prezentują koniec dwóch pięknych galaktyk,
deformacje którym ulegają skutkują też zalewem nowo powstałych gwiazd oraz niewiarygodnymi galaktycznymi widokami.
Jeśli chcecie zobaczyć wszystkie 59 zdjęć Hubble'a, zajrzyjcie na naszą stronę spacetelescope.org
Żegna was Dr J, prowadzący Hubblecast.
Kolejny raz natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania...
Hubblecast jest produkowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble to projekt międzynarodowej współpracy między NASA i Europejską Agencją Kosmiczną. Tłumaczenie: Mariusz Herbich