Kosmiczny Teleskop Hubble'a NASA/ESA wykonał nowe zdjęcia galaktyki NGC 1132
która prawdopodobnie jest "kosmiczną skamieniałością" - pozostałością ogromnego galaktycznego karambolu
gdzie kolejne drastyczne kolizje utworzyły tę olśniewającą, choć rozmytą, gigantyczną galaktykę eliptyczną przyćmiewającą typowe galaktyki.
To jest Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (NASA/ESA).
Podróże w czasie i przestrzeni wraz z naszym prowadzącym, dr J. a.k.a Joe Liske.
Witajcie w Hubblecast!
W tym odcinku przyjrzymy się bliżej najnowszemu zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a.
Ukazuje ono gigantyczną galaktykę eliptyczną NGC 1132.
Możecie zapytać: "co jest takiego wyjątkowego w tym rozmytym, nijakim obiekcie?"
Cóż, interesującą rzeczą jest nie to jak galaktyka wygląda dziś, ale raczej co zdarzyło się w jej przeszłości.
Spróbujmy prześledzić jej historię przyglądając się jej obecnym cechom.
NGC 1132 leży około 320 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Erydana, Rzeki.
Na pierwszy rzut oka NGC 1132 wygląda jak każda inna galaktyka eliptyczna -
Jest gładka, bez cech szczególnych i zawiera setki milionów gwiazd
których żółtawa barwa jest wskaźnikiem ich starości.
Ale przyglądając się uważniej, widzimy że NGC 1132 jest wyjątkowa.
Jest olbrzymia!
Wielokrotnie większa niż przeciętna galaktyka eliptyczna.
Należy do grupy gigantycznych galaktyk eliptycznych.
W świetle widzialnym NGC 1132 jawi się jako pojedyncza, osobna, wielka galaktyka.
Ale to tylko wierzchołek góry lodowej.
Naukowcy odkryli, że NGC 1132 leży w ogromnym halo ciemnej materii,
porównywalnym do ilości typowej dla całej grupy dziesiątek lub setek galaktyk.
Wykazuje także silną emisję rentgenowską gorącego gazu - w ilościach normalnie znajdowanych tylko w grupach galaktyk.
W rzeczywistości poświata rentgenowska rozciąga się na przestrzeni 10 razy większej niż w promieniu 120 tysięcy lat świetlnych obserwowanych w świetle widzialnym.
To jest blask równoważny z blaskiem całej gromady galaktyk.
Jest tam więc dość ciemnej materii i gorącego gazu na całą gromadę galaktyk a jednak widzimy tylko jedną, choć gigantyczną galaktykę.
No, może nie do końca.
Jeśli przyjrzymy się uważnie, zobaczymy że NGC 1132 jest związana z całą gromadą małych galaktyk karłowatych -
które są podobne do wielkich kłębków bawełny - ale nie ma tam galaktyk średniego rozmiaru.
Dlaczego tak się dzieje?
Najprawdopodobniej NGC 1132 jest wynikiem galaktycznego kanibalizmu.
Jest to zapewne tzw. "archaiczna gromada".
Innymi słowy patrzymy na resztki całej gromady galaktyk
które połączyły się ze sobą w jedną galaktykę jakiś czas temu.
Analizując zdjęcie można też zauważyć, że NGC 1132 jest otoczona tysiącami bardzo starych gromad kulistych,
tłoczących się wokół galaktyki jak pszczoły wokół ula.
Te gromady kuliste to pewnie pozostałości rozbitych galaktyk macierzystych, które zostały wchłonięte przez NGC 1132.
Dzięki temu, mogą one powiedzieć dużo na temat historii łączenia się całej gromady.
Jest tam także zdumiewająca mozaika galaktyk leżących w tle
i nie mających nic wspólnego z 'archaiczną gromadą' widoczną na pierwszym planie.
Powstanie takich "archaicznych gromad" pozostaje zagadką którą astronomowie próbują rozwiązać.
Najprawdopodobniej jest to końcowy efekt kosmicznego szalonego kanibalizmu
w którym duża galaktyka pożera wszystkie sąsiednie.
Inna, choć mniej popularna teoria twierdzi, że są to rzadko spotykane obiekty które powstały w przestrzeni i czasie
gdzie wzrost średniego rozmiaru galaktyk był w jakiś sposób zahamowany i powstała jedna wielka galaktyka.
Wiele galaktyk, w tym nasza Droga Mleczna, leży w gromadach związanych ze sobą grawitacyjne.
Istnieją liczne dowody że Droga Mleczna też jest kanibalem i "zjadła" wiele mniejszych galaktyk w swoim życiu,
przejmując w spadku ich gwiazdy.
Co stanie się z Drogą Mleczną i jej sąsiadami przez najbliższe kilka miliardów lat?
Cóż, to jest jedno z pytań na które astronomowie próbują odpowiedzieć
badając strukturę i ewolucję innych galaktyk takich jak NGC 1132.
Analizując ich własności, możliwe jest odtworzenie ich historii
oraz zrozumienie co zdarzy się w naszym galaktycznym sąsiedztwie w przyszłości.
Żegna was Dr J, prowadzący Hubblecast.
Kolejny raz natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania...
Hubblecast jest produkowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble jest projektem międzynarodowej współpracy między NASA oraz Europejską Agencją Kosmiczną. Tłumaczenie: Mariusz Herbich