Teleskop Kosmiczny Hubble'a NASA/ESA wykonał spektakularne zdjęcie NGC3603,
ogromnej mgławicy zawierającej jedną z największych młodych masywnych gromad gwiazd w Drodze Mlecznej.
Jest to znakomite miejsce do dalszych badań nad narodzinami gwiazd w rejonach gwiazdotwórczych.
To jest Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (NASA/ESA). Podróże w czasie i przestrzeni wraz z naszym prowadzącym, dr J. a.k.a Joe Liske.
Witajcie w Hubblecast!
Dzisiaj wybierzemy się do serca dużej gromady młodych gwiazd leżącej wewnątrz rozległej mgławicy gazowo-pyłowej.
Mgławica nosi nazwę NGC3603 i leży około 20.000 lat świetlnych od Ziemi, w należącym do Drogi Mlecznej Ramieniu Kila.
Okazuje się, że mgławica ta stanowi żłobek dla gromady gwiezdnej.
Przyjmuje się, że mgławica zawiera gaz w ilości setek tysięcy mas Słońca, a zaledwie milion lat temu część tego gazu zapadła się grawitacyjnie
i stworzyła zapewne wszystkie gwiazdy gromady w mniej więcej tym samym czasie podczas nagłego procesu gwiazdotwórczego.
Dzisiaj widzimy jego rezultat jako błyskotliwy zbiór gwiazd otoczony gęstą chmurą gazowego wodoru.
Na tym szczegółowym zdjęciu z Hubble'a widzimy tysiące młodych błękitnych gwiazd lśniących na tle macierzystej mgławicy.
Nie jest to jednak tak spokojne miejsce jak się wydaje. Część zmian nadal ma tu miejsce.
Silne promieniowanie ultrafioletowe oraz wiatr z młodych gwiazd kształtują i rzeźbią otaczający gaz, drążąc ogromną jamę w mgławicy.
Zespół astronomów przy pomocy HST zajrzał wgłąb tego rejonu gwiazdotwórczego
który po raz pierwszy obserwował w 1834r Sir John Herschel, syn światowej sławy astronoma, Sir Williama Herschela.
Udało im się przeprowadzić dokładne obserwacje gwiazd o różnych masach ale o podobnym wieku.
Dzięki temu astronomowie mogli zbadać szeroką gamę gwiazd będących w różnych stadiach swojego życia
i porównać je z innymi podobnymi gromadami gwiazd.
Nowe zdjęcie Hubble'a ukazuje wiele obiektów wartych zbadania.
W prawym górnym roku zdjęcia widzimy kilka ciemnych mgławic zwanych globulami Boka.
Te obiekty po raz pierwszy zaobserwował w 1940r. Bart Bok.
Są to jedne z najzimniejszych obiektów Wszechświata, gęste chmury gazowo-pyłowe (o masie rzędu 10-50 mas Słońca) zapadające się aby formować nowe gwiazdy.
Wokół gromady blisko najgęściejszej części mgławicy widać słupy gazu skierowane od środka gromady na zewnątrz.
Te słupy ukształtowały duże młode gwiazdy gromady. Ostatecznie zostaną one rozproszone w przestrzeni międzygwiezdnej.
Jeden z najciekawszych obiektów na zdjęciu to ta na pierwszy rzut oka niewinnie wyglądająca jasna gwiazda.
Gwiazda oznaczona jako Sher 25 jest w rzeczywistości błękitnym nadolbrzymem zbliżającym się ku kresowi swego życia.
Astronomowie sądzą, że w niedalekiej przyszłości Sher 25 dokona gwałtownej eksplozji tak jak wielokrotnie obserwowana przez Hubble'a SN1987A.
Eksplodując rozsieje ona w kosmosie ciężkie pierwiastki niezbędne do powstawania planet.
Możliwe nawet, że pobudzi nową falę formacji gwiazd w pobliskiej mgławicy.
Na razie astronomów korzystających z Hubble'a interesują gwiazdy w masywnej młodej gromadzie w centrum NGC3603.
Kilka gwiazd w sercu gromady wprowadziło astronomów w błąd.
Ogromne gwiazdy w samym środku gromady wydawały się o wiele bardziej masywne niż przewiduje to teoria.
Jednak nic nie umknie bystremu oku Hubble'a który wykazał że te gwiazdy to w rzeczywistości zlane światło kilku gwiazd.
Wyglądają one jak jedna gwiazda ale w rzeczywistości składają się z dwóch lub trzech składników.
To potwierdza wcześniejsze obserwacje tych pozornie "ciężkich" obiektów jako złożonych z kilku gwiazd o masach w granicach 80 do 120 mas Słońca.
Nowe zdjęcie Hubble'a jest pełne zdumiewających szczegółów.
Nie tylko widzimy całą gromadę gwiazd zaledwie milion lat od jej narodzin,
jest tam także gwiazda która wkrótce wybuchnie jako supernowa w gigantycznej eksplozji widocznej w wielu częściach naszej galaktyki.
W NGC3603 widzimy na własne oczy narodziny i śmierć gwiazd.
W tym malowniczo wyglądającym gwiezdnym żłobku w rzeczywistości zachodzą skrajne procesy astronomiczne.
Żegna was Dr J, prowadzący Hubblecast.
Po raz kolejny natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania...
Hubblecast został wyprodukowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Hubble to projekt międzynarodowej współpracy między NASA i ESA. Tłumaczenie: Mariusz Herbich