Bằng cách quan sát kỹ lưỡng trường Cực Sâu Hubble,
bức ảnh sâu nhất về Vũ Trụ từng được thực hiện.
Kính thiên văn không gian Hubble của NASA/ESA
và Kính thiên văn Không gian Spitzer của NASA đã hợp tác cùng nhau
để khám phá chín trong số các thiên hà nhỏ nhất, mờ nhất, đặc nhất
từng được quan sát trong Vũ Trụ sâu thẳm.
Đây là chương trình Hubblecast!
Với tin tức và hình ảnh từ Kính thiên văn Không gian Hubble của NASA/ESA.
Cùng du hành xuyên qua thời gian và không gian với Tiến sĩ J., hay Tiến sĩ Joe Liske. Tập 08: Một bước gần hơn đến nguồn gốc của chúng ta.
Xin chào và chào mừng đến với Hubblecast!
Một trong những câu hỏi cơ bản nhất mà ta, và nhiều nhà thiên văn khác đều hỏi là:
Chúng ta đến từ đâu?
Tất cả chúng ta, Trái Đất, Mặt Trời và cả Hệ Mặt Trời, là một phần của Thiên hà Milky Way,
do đó, câu hỏi về nguồn gốc của chúng ta có liên quan chặt chẽ đến sự ra đời và tiến hóa của thiên hà.
Kính thiên văn không gian Spitzer và Hubble đã hợp tác với nhau
để khám phá chín trong số các thiên hà mờ nhất, trẻ nhất và đặc nhất
từng được quan sát trong Vũ Trụ sâu thẳm.
Lý thuyết chung về sự tiến hóa của thiên hà
dự đoán rằng nhiều thiên hà nhỏ trong Vũ Trụ sơ khai đã phát triển thành các thiên hà khổng lồ ngày nay
thông qua việc sát nhập với nhau.
Nhiều thiên hà trẻ mới được phát hiện
cung cấp nhiều thông tin quan trọng và mới mẻ về giai đoạn hình thành của Vũ Trụ,
chỉ một tỷ năm sau Big Bang.
Hubble đã phát hiện nhiều ngôi sao màu xanh lam ngọc nằm trong chín thiên hà cổ xưa.
Mặc dù chúng đang phát sáng với ánh sáng của hàng triệu ngôi sao,
mỗi thiên hà mới được phát hiện thực sự mờ hơn 100 đến 1000 lần so với thiên hà Milky Way của chúng ta.
Thông thường, vật thể nhỏ hơn trong không gian thường ít thu hút các nhà thiên văn so với vật lớn hơn,
nhưng trường hợp này thì ngược lại.
Ba trong số thiên hà mới này có hình dạng hơi lộn xộn,
thay vì có hình dạng đốm tròn, chúng bị kéo dài thành hình dạng giống như con nòng nọc.
Đây là dấu hiệu cho thấy chúng có thể đang tương tác và hợp nhất với các thiên hà lân cận để tạo thành cấu trúc gắn kết lớn hơn,
đúng như lý thuyết dự đoán.
Các thiên hà trong Trường Cực Sâu Hubble
được quan sát bằng Máy ảnh Tiên tiến dành cho Khảo Sát của Hubble
và Phổ kế Hồng ngoại Gần và Đa-Vật thể cũng như Tổ hợp Máy ảnh của Spitzer
cùng với Phổ kế Hồng ngoại và Tổ hợp Máy ảnh của Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
Trong tập Hubblecast hôm nay, chúng ta có một vị khách đặc biệt,
Tiến sĩ Martin Kümmel đến từ nhóm Hubble thuộc châu Âu ở Munich.
Xin chào Martin.
Xin chào Tiến sĩ J.!
Hiện tại anh và các đồng nghiệp chịu trách nhiệm cho từng thiết bị của Hubble
được nhiều nhà khoa học sử dụng.
Anh có thể giới thiệu một chút về điều này?
Trong Máy ảnh Khảo sát Nâng cao, chế độ Grism
kéo dài nhiều màu sắc khác nhau phát ra từ các thiên hà thành những "vệt" ngắn.
Đây là ví dụ về grism. Ta có thể nhìn thấy màu sắc của cầu vồng khi ánh sáng được phát ra.
Vậy các nhà khoa học sử dụng nó như thế nào?
Phân tích những vệt ngắn này cho phép phát hiện sự phát xạ từ đám khí hydro phát sáng,
cho ta biết khoảng cách cũng như ước tính được tốc độ hình thành sao.
Thế ta không thể thực hiện bằng cách khác được à?
Phân tích chính xác những thiên hà nhỏ và mờ như vậy ở một khoảng cách cực lớn
sẽ đẩy nhiều kính thiên văn mạnh vượt quá khả năng của mình.
Các grism gắn trên Hubble là thiết bị duy nhất có thể thực hiện khám phá này.
Bằng cách tìm thấy chín thiên hà nguyên sơ nhỏ bé và cực kỳ mờ này,
chúng ta đã bước sang một nhánh khác trong cây phả hệ Thiên hà
và bước một bước nhỏ, nhưng lại quan trọng, gần hơn để hiểu rõ hơi về cội nguồn vũ trụ của chúng ta.
Chúng ta đã biết về sự tồn tại của nhiều thiên hà lớn hơn, sáng hơn ở khoảng cách lớn tương tự thế.
Sau Big Bang, làm thế nào những gã khổng lồ này được tập hợp nhanh đến vậy
vẫn là một câu hỏi hóc búa dành cho các nhà thiên văn học.
Nhưng đó là câu chuyện dành cho một ngày khác…
với những thiên hà sơ khai nhỏ bé, chúng ta đang chứng kiến sự hình thành của thiên hà.
Một điều quan trọng nếu chúng ta muốn hiểu được nguồn gốc của mình trên quy mô vũ trụ.
Tôi là Tiến sĩ J. đồng hành cùng chương trình Hubblecast.
Một lần nữa, tự nhiên khiến chúng ta phải kinh ngạc còn hơn cả trí tưởng tượng hoang dại của nhân loại…
Hubblecast được sản xuất bởi ESA / Hubble tại Tổ chức Nghiên cứu thiên văn học châu Âu tại Nam bán cầu (Đức).
Sứ mệnh Hubble là dự án hợp tác quốc tế giữa NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu.
Transcripted by ESA/Hubble. Translated by Thanh Sang Mai.