Nowe obserwacje gromady kulistej NGC 2808 z teleskopu Hubble'a potwierdzają istnienie trzech generacji gwiazd
zamiast przewidywanej przez obecne teorie jednej.
Oto Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (NASA/ESA). Podróże w czasie i przestrzeni wraz z naszym prowadzącym, dr J. a.k.a Joe Liske.
Witajcie w Hubblecast!
Gromady kuliste są pionierami Drogi Mlecznej, ponieważ powstały w trakcie formowania się Galaktyki.
Stanowią one zwarte grupy liczące zazwyczaj setki tysięcy gwiazd, trzymane razem dzięki grawitacji.
Astronomowie uważali do tej pory, iż gromady kuliste przechodzą tylko jedną fazę narodzin gwiazd
na samym początku istnienia, a następnie ustatkowują się, tocząc cichy żywot.
Nowe obserwacje teleskopu Hubble'a ukazały, że pomysł ten może być zbyt uproszczony
Badania Hubble'a prowadzone na gromadzie kulistej NGC 2808 dostarczyły dowodów na to, że zamiast jednego okresu narodzin,
mamy do czynienia aż z trzema oddzielnymi okresami gwiazdotwórczymi we wczesnej fazie istnienia gromady.
Byliśmy naprawdę zaskoczeni tymi rezultatami, gdy ujrzeliśmy je po raz pierwszy, ponieważ zupełnie nie spodziewaliśmy się czegoś podobnego.
Wydawało nam się, że gromady kuliste są bardzo prostymi układami gwiazd,
gdyż gwiazdy te powstawały w tym samym czasie i z tego samego materiału,
mają taki sam skład i znajdują się na tej samej odległości.
Myślę, że ten wynik zmieni nasz pogląd na gromady kuliste. Jest to przełomowy rezultat.
Astronomowie wykorzystali Hubble's Advanced Camera for Surveys do pomiarów jasności -
mierzonej wzdłuż osi widzenia - oraz kolorów gwiazd w gromadzie - które widzimy tutaj, błękitne po lewej i czerwone po prawej.
Pomiary ukazały trzy oddzielne populacje, każdą z nich nieco bardziej niebieską.
Ta różnica barwy sugeruje, że kolejne pokolenia gwiazdowe mają nieco inny skład chemiczny.
Nie jesteśmy pewni, jak do tego doszło, ale możliwe, że pierwsza generacja gwiazd w gromadzie wyrzuciła dużo materiału,
z którego nieco później sformowała się druga generacja gwiazd z zupełnie innymi własnościami chemicznymi.
Jest to sensowne wyjaśnienie, spójne z faktem, iż NGC 2808 jest jedną z najmasywniejszych gromad w galaktyce zdolną do utrzymania całego gazu.
Astronomowie powszechnie uważali, że w gromadach kulistych powstaje tylko jedna generacja gwiazd,
ponieważ energia emitowana z tej pierwszej porcji gwiazd wyrzuca gaz potrzebny do sformowania kolejnych.
Lecz rozległa gromada, podobna do NGC 2808, która jest dwa do trzech razy większa od typowej
może być w stanie grawitacyjnie utrzymać ten gaz. Mimo, że astronomowie przeszukiwali pod kątem różnorodnych populacji jedynie dwie gromady,
to uważają oni, że może to być typowe zjawisko w innych masywnych gromadach.
Oczywiście nikt jeszcze nie zdecydował się ogłosić, że poprzednie teorie są nieaktualne,
ale to odkrycie może być początkiem nowego kierunku w badaniach populacji gromad kulistych
Grupa badawcza planuje wykorzystanie Bardzo Dużego Teleskopu ESO do badań składu chemicznego NGC 2808.
Być może zdobywając dalsze dowody na kilka okresów formowania się gwiazd oraz wskazówki co do ich przebiegu.
Grupa badawcza wykorzysta również teleskop Hubble'a do przeczesania 10 kolejnych rozległych gromad kulistych w poszukiwaniu oddzielnych generacji gwiazd.
I tym kończymy kolejnego Hubblecasta, który prowadził dla was dr J.
Po raz kolejny natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania...
Hubblecast produkowany jest przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble'a jest owocem międzynarodowej współpracy między NASA oraz Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Tłumaczenie: Przemysław Etz