Grupa astronomów zaobserwowała coś 3,2 mld lat świetlnych od Ziemi,
coś, czego absolutnie nie spodziewali się zobaczyć.
To jest Hubblecast!
Nowości i zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Podróż przez czas i przestrzeń wraz z Doktorem J.
Obecnie we Wszechświecie wokół nas jest wiele galaktyk o różnych kształtach i rozmiarach.
Prawie połowa to ubogie w gaz galaktyki o kształtach eliptycznych, w których obecnie powstaje niewiele gwiazd,
a drugą połowę stanowią bogate w gaz galaktyki spiralne i nieregularne z dużą aktywnością gwiazdotwórczą.
Obserwacje pokazują, że ubogie w gaz galaktyki najczęściej występują w pobliżu centrów bogatych gromad galaktyk,
a spiralne spędzają większość swojego życia samotnie.
Jednak obserwacje głębokiego i bardzo odległego Wszechświata pokazują także, że
gdy Kosmos miał prawie połowę obecnego wieku, sprawy wyglądały inaczej.
Wtedy zaledwie jedna na dziesięć galaktyk była uboga w gaz.
Pytanie zatem skąd wywodzą się dzisiejsze galaktyki ubogie w gaz?
Najwyraźniej musi istnieć jakiś proces transformacji,
ale ponieważ ewolucja galaktyk zajmuje miliardy lat, astronomowie nie mogli do tej pory zobaczyć tego "na żywo".
Nowe obserwacje Hubble'a, dokonane przez międzynarodowy zespół, którym kierował Luca Cortese z Cardiff University (Wielka Brytania),
dostarczyły jednego z najlepszych przykładów tego rodzaju metamorfozy.
"Badaliśmy gromadę Abell 2667 i odkryliśmy, że galaktyka spada na centrum gromady
z prędkością około 3,5 mln km/h."
Olbrzymie pole grawitacyjne Abell 2667 jest wytwarzane przez ciemną materię, gorący gaz i setki galaktyk.
Gdy galaktyka porusza się przez gromadę, jej gaz i gwiazdy są odrywane przez gorącą plazmę,
która może osiągać temperatury od 10 do 100 mln stopni.
Do tego destrukcyjnego procesu dokładają się siły pływowe wywierane przez gromadę.
To tak jak siły pływowe Księżyca i Słońca powodujące przypływy i odpływy w oceanach na Ziemi.
Oba procesy - siły pływowe oraz "zrywanie ciśnieniowe" wynikające z działania gorącego gazu przypominają to co wpływa na komety w Układzie Słonecznym.
Z tego powodu naukowcy nazywają czasem te nietypową spiralę z ogonem "galaktyką kometarną".
"Widzimy unikalną galaktykę, która została przekształcona z powodu swojego spadku na centrum gromady."
"A dokładniej, widzimy rodzaj galaktyki spiralnej z dużą ilością gazu oraz ślady niebieskich, formujących się gwiazd"
"Wokół gwiazd jest trochę gazu wysysanego przez różne siły."
Następnie miliony bezdomnych gwiazd są zabierane ze swojej matczynej galaktyki, co doprowadzi do jej przedwczesnego zestarzenia się.
Mimo że masa galaktyki jest nieco większa niż Drogi Mlecznej, straci ona cały swój gaz i pył,
a więc szanse na tworzenie w przyszłości nowych gwiazd. Prawdopodobnie stanie się ubogą w gaz galaktyką ze starą populacją czerwonych gwiazd.
Jednak w trakcie całej tej destrukcji silne siły pływowe wzbudziły intensywne procesy narodzin gwiazd.
Ostre oczy Hubble'a wychwyciły spektakularne efekty od ogromnej masy Abell 2667.
Gigantyczny niebieski łuk widoczny obok centrum jest powiększonym i zniekształconym obrazem odległej galaktyki tła
widziany przez soczewkę grawitacyjną powstałą na skutek olbrzymiej koncentracji masy w gromadzie.
W centrum gromady widać inną rzadką cechę: żywe niebieskie światło od milionów gwiazd utworzonych w tzw. chłodnym przepływie.
Część gorącego gazu ochładza się we włóknistych strukturach gdy spada na jądro gromady,
powodując narodziny wielu jasnych, niebieskich gwiazd rozświetlających swoje otoczenie.
To prawdopodobnie najlepsze jak dotąd zdjęcie tego zjawiska.
Dzięki połączeniu obrazów widzialnego, podczerwonego i rentgenowskiego z Hubble'a, Spitzera, Chadry, VLT i Kecka
możemy zobaczyć, że odkrycie daje nowy wkład w obraz
galaktyk powoli kształtowanych przez potężne oddziaływania ze środowiskiem gromady.
Chociaż na pewno czeka nas jeszcze wiele odkryć, przedstawione tutaj rzuciło nowe światło na tajemniczą naturę tego obrazu
i ukazało część ukrytych cudów.
Tutaj Dr J. Końcę hubblecast.
Po raz kolejny natura przeszła nasze najśmielsze wyobrażenia...
Hubblecast został wyprodukowany przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO) w Niemczech.
Kosmiczny Teleskop Hubble'a to misja NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Tłumaczenie: Krzysztof Czart.